I OSK 1057/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 51/21 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 25 lutego 2021 r. II SA/Rz 51/21 oddalił skargę [...] (Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (Kolegium) z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości, zarzucając mu na podstawie art 174 p.p.s.a. naruszenie : art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez błędną jego wykładnie tj. uzasadnienie wyroku bez stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przedstawienie sprawy niezgodnie z stanem faktycznym; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. .wzwz art. 144 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię tj. wydanie lapidarnego uzasadnienia nie odnoszącego się do meritum skargi. Większa treść uzasadnienia poświęcona jest kwestiom których skarżąca nie kwestionowała; naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie tj. oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów o postępowaniu, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Rzeszowie i ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka [...] wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 183 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Ocenę naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem istoty sporu zaistniałego w sprawie. Skarżąca była stroną postępowania rozgraniczeniowego. Po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości Wójt Gminy Radomyśl nad Sanem (Wójt) postanowieniem z 12 października 2020 r. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążając nimi strony postępowania rozgraniczeniowego, proporcjonalnie do posiadanych przez każdą ze stron punktów granicznych. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej postanowieniem z 3 listopada 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na postanowienie Kolegium. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną między innymi w przypadku gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasadniczo dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, w szczególności gdy elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. zostały pominięte lub zostały sformułowane w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny. Zauważyć w tym miejscu należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy Sporządzone przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia spełnia wymogi określone w art. 141 §4 p.p.s.a. : zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy jak również odniósł się do głównego zarzutu podniesionego przez Skarżącą w skardze do sądu pierwszej instancji a dotyczącego zaakceptowania wysokości wynagrodzenia biegłego wynikającego z przedstawionej przez niego faktury. Sąd powołał się w tym zakresie na znajdującą się w aktach sprawy umowę zawartą między organem a biegłym w trybie zaproszenia do składania ofert. Rzeczywiście, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 §1 k.p.a. polegającego na braku możności zapoznania się przez Skarżącą z fakturą wystawioną przez biegłego. Sąd kasacyjny przypomina jednak w tym miejscu, że podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie musi wykazać, że powoływane przez niego naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie wskazała w skardze kasacyjnej jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do podniesionego przez nią zarzutu naruszenia art. 10 §1 k.p.a. Sąd kasacyjny podziela wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym naruszenie art. 10 §1 k.p.a może stanowić podstawę do uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W realiach niniejszej sprawy strona nie podjęła żadnej próby wykazania, że gdyby zapoznała się z fakturą wystawioną przez biegłego wówczas wynik postępowania byłby inny. W konsekwencji, fakt nieodniesienia się tego zarzutu przez Sąd pierwszej instancji nie może zostać uznany za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. W zarzucie objętym punktem 2 petitum skargi kasacyjnej Skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię tj. wydanie lapidarnego uzasadnienia nie odnoszącego się do meritum skargi. Skarżąca uzasadniając ten zarzut wskazała, że większa treść uzasadnienia poświęcona jest kwestiom których nie kwestionowała Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na istotne cechy zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie przepisów p.p.s.a. To na podstawie p.p.s.a. sąd administracyjny ocenia legalność postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie k.p.a. Stąd prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej, w powiązaniu z przepisami k.p.a., jak również innymi przepisami dotyczącymi postępowania jeżeli takie przepisy w danej sprawie miały zastosowanie. W niniejszej sprawie Skarżąca nie powiązała zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. z przepisami p.p.s.a., co oznacza, że zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany został wadliwie. Co więcej, Skarżąc odwołała się do przepisów regulujących uzasadnianie rozstrzygnięć przez organy administracji. Takie sformułowanie zarzutu powoduje, że nie jest jasne, czy Skarżąca kwestionowała lapidarność uzasadnienia postanowień wydanych przez organy obu instancji czy też lapidarność uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Sąd kasacyjny przypomina, że rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a to oznacza, że nie może zmieniać zakresu podniesionych w niej zarzutów, jak i wprowadzać ich własnego uzasadnienia. To wszystko jest rolą skarżącego. Sąd kasacyjny nie ma nie tylko obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Dodatkowo sąd kasacyjny wskazuje, że formułując zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej Skarżąca również nie wykazała jaki wpływ powołane przez nią naruszenie mogło mieć na wynik sprawy. W konsekwencji również ten zarzut uznać należało za niezasadny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podnosiła, że uzasadnienie postanowienia w zakresie obciążenia stron kosztami postępowania zupełnie nie zawiera informacji o tym, co składa się na tak wygórowane wynagrodzenie biegłego. Organ nie podał bowiem ile czasu biegły przeznaczył na sporządzenie opinii, ani jakie czynności podjął celem wykonania zadania. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dowodów pozwalających na uznanie, że wynagrodzenie biegłego było faktycznie wygórowane. Dodatkowo Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że zakres czynności wykonanych przez biegłego wynika wprost z akt administracyjnych sprawy. Z protokołu granicznego wynika, że biegły odszukał w terenie punkty osnowy geodezyjnej i wykonał pomiar kontrolny metodą GPS. Tą samą metodą oraz metodą biegunową przeprowadził pomiar granic i elementów zagospodarowania terenu. Następnie dla ustalonych bezspornych punktów granicznych wykonał w obecności stron ich stabilizację. Biegły sporządził też dokumentację rozgraniczeniową, w skład której oprócz opisanego już protokołu granicznego wchodzi m.in. sprawozdanie techniczne, protokół z badania ksiąg wieczystych, mapa z rozgraniczenia nieruchomości. Trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy wadliwego w ocenie Skarżącej oddalenia skargi pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów o postępowaniu, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego. Również do tego zarzutu zastosowanie znajdują przedstawione już uwagi dotyczące konieczności precyzyjnego sformułowania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała, jakie konkretnie przepisy postępowania naruszone zostały przez organy wydające postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego, których to naruszeń nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. Zatem również ten zarzut nie mógł być uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o kosztach postępowania kasacyjnego o które wystąpiła uczestniczka postępowania kasacyjnego. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku oddalającego skargę (art. 204 p.p.s.a.).