Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 1040/22

I OSK 1040/22 - Wyrok NSA z 2025-05-27

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
27 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 556/21 w sprawie ze skargi B. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 stycznia 2021 r. nr DO-II.7610.10.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 listopada 2020 r. znak WSPN.DT.752.22.2015.JM; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz B. S.A. w W. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 556/21 oddalił skargę B. S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 stycznia 2021 r. nr DO-II.7610.10.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zasadnie organ przyjął, że sam fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowych gruntów w drodze umów sprzedaży przeznaczonych na potrzeby Przedsiębiorstwa Państwowego C." w T., jak również późniejsze faktyczne władanie nieruchomością przez to przedsiębiorstwo, nie wywołało skutku w postaci nabycia przez Przedsiębiorstwo Państwowe – E. w T. prawa użytkowania spornych nieruchomości. Możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych nabytych w drodze umowy kupna-sprzedaży przewidywał art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Zgodnie z tym przepisem państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Według art. 8 ust. 1 tej ustawy nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie. Jednak, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, umowy z 1977 r. zawarte przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., tj. przed dniem 1 sierpnia 1985 r. nie wywoływały skutku, o jakim mowa w powołanym przepisie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że również treść wpisu w księdze wieczystej nr [...] nie wskazuje na istnienie dokumentu potwierdzającego istnienie prawa zarządu w stosunku do spornej nieruchomości. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia, gdyż spółka w żadnej mierze nie udokumentowała prawa zarządu, na który się powołuje, i z którego wywodzi określone skutki prawne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca spółka, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: I. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.): 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a w związku z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 - dalej jako u.g.n.), § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm., - dalej jako "rozporządzenie"), art. 8 ust. 1 i 3, art. 38 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 - odtąd u.g.g.w.n.), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64), art. 3 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159), poprzez oddalenie skargi mimo błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji, powołanych wyżej przepisów; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak należytego i spójnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku przez to, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnia, jakie znaczenie ustalił dla używanych przez siebie zamiennie pojęć "zarząd" i "prawo zarządu" i jaki ustalił stosunek między tymi pojęciami; 3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak należytego i kompleksowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przez to, iż Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów i argumentacji Skarżącej, w szczególności pominął argumenty wskazujące na błędną, dokonaną przez organy administracji, wykładnię następujących przepisów: a. art. 200 ust. 1 u.g.n., przez niezastosowanie do ustalenia znaczenia użytego w tym przepisie pojęcia "zarząd" art. 128 § 2 K.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lutego 1989 r., b. art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) w związku z art. 128 § 2 K.c. i w związku z dekretem z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111) przez przyjęcie, iż nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie wywołało skutku w postaci nabycia przez to przedsiębiorstwo zarządu tej nieruchomości, c. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1977 r. w związku z art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) przez przyjęcie, że po nabyciu, na podstawie tego przepisu, przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości, winno ono uzyskać decyzję nieistniejącego w 1977 r. organu o przekazaniu terenu państwowego w użytkowanie, d. art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. w związku z art. 128 § 2 K.c. przez przyjęcie, iż zawarte przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1 sierpnia 1985 r. umowy o nabycie nieruchomości, nie powodowały skutku w postaci wykonywania w imieniu własnym względem tych nieruchomości uprawnień płynących z własności państwowej, czyli powstania zarządu, o którym mowa w art. 200 ust. 1 u.g.n., e. § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia wykonawczego przez przyjęcie, że akt notarialny, którego treścią jest nabycie przed 1 sierpnia 1985 r. przez przedsiębiorstwo państwowe, na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomości w celu realizacji planów gospodarczych, zawierający skuteczny wniosek o wpis w dziale II księgi wieczystej przedsiębiorstwa państwowego jako użytkownika nabytej nieruchomości i odpis z księgi wieczystej, który świadczy o skuteczności tego wniosku, nie stanowią niezbędnego i wystarczającego dowodu do stwierdzenia przez wojewodę nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będących w tym dniu w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego; 4) art. 133 § P.p.s.a. przez przedstawienie przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy z pominięciem zarzutów i argumentacji Skarżącej w zakresie treści i wykładni aktów notarialnych: z 19 marca 1977 r. (rep. [...]) i 15 września 1977 r. (rep. [...]) sporządzonych w Państwowym Biurze Notarialnym w T.; II. Prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.): 1) art. 200 ust. 1 u.g.n. przez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na niezastosowaniu do ustalenia znaczenia użytego w tym przepisie pojęcia "zarząd" art. 128 § 2 K.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lutego 1989 r.; 2) art. 200 ust. 1 u.g.n. przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na zastępowaniu w tekście uzasadnienia zaskarżonego wyroku występującego w tym przepisie pojęcia "zarząd" pojęciem "prawo zarządu", które zostało wprowadzone do systemu prawnego dopiero z dniem 24 grudnia 1992 r. z mocy art. 1 pkt 2 ustawy z 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 91, poz. 455); 3) art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1977 r. w związku z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że po nabyciu przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przedsiębiorstwo to winno uzyskać decyzję nieistniejącego w 1977 r. organu o przekazaniu terenu państwowego w użytkowanie; 4) art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) w związku z art. 128 § 2 K.c. i w związku z dekretem z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r., Nr 18, poz. 111) przez błędną wykładnię tych przepisów i ich wzajemnego stosunku polegającą na przyjęciu, iż nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., na własność Państwa Polskiego, w celu realizacji zadań planowych, nałożonych na to przedsiębiorstwo, nie powodowało nabycia przez to przedsiębiorstwo zarządu tej nieruchomości; 5) art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. w związku z art. 128 § 2 K.c. przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że umowy zawarte w formie aktu notarialnego przed dniem 1 sierpnia 1985 r. o nabyciu nieruchomości nie powodowały nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe zarządu tymi nieruchomościami; 6) § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia wykonawczego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowy zawarte w formie aktu notarialnego przed 1 sierpnia 1985 r. przez przedsiębiorstwo państwowe, o nabyciu nieruchomości i odpis z księgi wieczystej stwierdzający zarząd nieruchomości, nie stanowią wystarczającego dowodu do stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe, z mocy prawa, z dnia 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Analiza przywołanych w niniejszej sprawie podstaw skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że złożona skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) zasługują na uwzględnienie, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo zrekonstruował treść normatywną przepisu art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z przepisami § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia oraz z unormowaniami historycznymi regulującymi status prawny mienia państwowych jednostek organizacyjnych, a uchybienia te doprowadziły do bezzasadnego oddalenia skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 stycznia 2021 r. oraz, pośrednio, do utrzymania w mocy decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 listopada 2020 r. odmawiających stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. W odniesieniu do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego błędnej wykładni art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z przepisami dawnymi, wskazać należy, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "zarząd" w kontekście procedury uwłaszczeniowej przewidzianej w art. 200 u.g.n. Oznacza to, iż należy odwołać się do znaczenia tego terminu wypracowanego w prawie powszechnym obowiązującym w okresie socjalistycznym. Jak trafnie wyjaśniono w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. I OPS 2/23, ustawodawca posługiwał się w latach 1949–1985 przemiennie terminami "zarząd i użytkowanie" (dekret z 26 kwietnia 1949 r.), "użytkowanie" (ustawa z 12 marca 1958 r. oraz ustawa z 14 lipca 1961 r.) oraz ponownie "zarząd" (ustawa z 29 kwietnia 1985 r.), nie różnicując jednak, co do istoty tego samego prawa, do władania i korzystania z rzeczy przysługującego państwowym jednostkom organizacyjnym. Skoro więc art. 200 ust. 1 u.g.n. odwołuje się do stanu posiadania nieruchomości "w zarządzie" w dniu 5 grudnia 1990 r., to przez "zarząd" należy rozumieć wszelkie formy władania odpowiadające historycznej konstrukcji ograniczonego prawa na rzecz państwowej osoby prawnej, niezależnie od przyjętej w danym okresie terminologii. W tym kontekście niezasadne jest stanowisko organów, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, jakoby nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie kreowało "zarządu" w rozumieniu art. 200 u.g.n. Przeciwnie, zgodnie z art. 128 § 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 lutego 1989 r. państwowe jednostki organizacyjne wykonywały w imieniu własnym, lecz na rachunek Skarbu Państwa, uprawnienia płynące z własności państwowej w stosunku do przydzielonego im mienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1979 r., sygn. I CR 137/79). Analogicznie przyjęto również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 24 czerwca 1982 r., sygn. SA/Po 210/82, oraz nowszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. I OSK 1267/20. W konsekwencji, umowy sprzedaży z dnia 19 marca i 15 września 1977 r., zawarte na podstawie przepisu art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. kreowały sytuację, w której Zakłady C. władały nieruchomościami w takim właśnie znaczeniu zarządu, jakie wystarcza do zastosowania art. 200 u.g.n. Ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania określała zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia prawa własności, wskazując jednocześnie podmioty uprawnione do korzystania z tego sposobu nabycia własności (por. W. Ramus, Prawo wywłaszczeniowe. Komentarz, Warszawa 1965, s. 39). Wnioski te potwierdza powoływany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z 24 czerwca 1982 r. sygn. akt SA/Po 210/82, w którym wskazano, że przedsiębiorstwu państwowemu, które nabyło nieruchomość w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przysługiwało jedynie ograniczone prawo rzeczowe – użytkowanie tej nieruchomości, a nie prawo własności tej nieruchomości, które przysługiwało Skarbowi Państwa. Podzielić należy zatem stanowisko, że choć ówczesne przepisy prawne nie przewidywały wprost, iż wraz z momentem zawarcia umowy doszło do nabycia użytkowania, to jednak tak się działo (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. I OSK 1267/20). Nieprawidłowe było zatem stanowisko organów, iż brak decyzji administracyjnej o ustanowieniu zarządu w rozumieniu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. wyklucza pozytywne załatwienie złożonego wniosku. Prawidłowa wykładnia art. 8 ust. 3 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 1985 r., prowadzi bowiem do wniosku, że nieruchomości nabyte wcześniej w drodze umowy "pozostają w zarządzie" państwowej jednostki organizacyjnej ex lege, bez potrzeby wydawania dodatkowego aktu administracyjnego. Przepis ten nadał działaniu ustawy z 1985 r. charakter retroaktywny w zakresie potwierdzenia istniejących już uprawnień podmiotów państwowych. Zastosowanie czasu przeszłego dokonanego w odniesieniu do słowa "nabyte" oraz zwrotu "pozostają w zarządzie" - wskazującego na ciągłość, kontynuację poprzednio istniejącego stanu oznacza, że art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n. w pierwotnym brzmieniu może stanowić podstawę prawa zarządu nieruchomości nie będących pierwotnie własnością państwową, a nabytych przez Państwo przed 1 sierpnia 1985 r. w drodze umowy, wobec których to nieruchomości uprawnienia wynikające z prawa własności wykonywały państwowe jednostki organizacyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2024 r. sygn. I OSK 753/24). Pogląd o obejmowaniu skutkami przepisu art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n. zdarzeń sprzed dnia 1 sierpnia 1985 r. podzielił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 kwietnia 1992 r., sygn. III ARN 15/92. W konsekwencji, ocena, że brak formalnej decyzji wydanej w trybie art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. wyklucza istnienie zarządu w dacie 5 grudnia 1990 r., narusza zasadę ciągłości instytucji prawnych i pomija brzmienie przepisu art. 200 u.g.n. Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia wskazać trzeba, że przepisy u.g.n., nie różnicują sytuacji w zależności od daty ustanowienia zarządu. Liczy się jedynie fakt posiadania nieruchomości w zarządzie na wskazany dzień. Również tryb stwierdzenia nabycia prawa został uregulowany tak samo. Właściwy organ wydaje decyzję potwierdzającą nabycie praw. Rozporządzenie z 1998 r. jako akt wykonawczy pozostaje spójne z przepisami u.g.n. Przepis § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wprost odpowiada sytuacji, w której państwowa osoba prawna nabyła nieruchomość od podmiotu prywatnego na podstawie aktu notarialnego, bez względu na to, czy nastąpiło to przed wejściem w życie ustawy z 1985 r., czy później, byle przed 1 lutego 1989 r. Zgodzić się trzeba, że ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1985 Nr 22, poz.99) wprowadziła od 1 sierpnia 1985 r. pojęcie oddawania gruntów państwowych w zarząd państwowym jednostkom organizacyjnym. Zasadnicze znaczenie ma jednak fakt, że przepisy ustawy z 1985 r. objęły swoim działaniem również sytuacje powstałe przed jej wejściem w życie, co jak wskazano powyżej, wynika z art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n. Zarzut naruszenia przepisu § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia należy zatem ocenić w kontekście tego, iż akty notarialne wraz z odpisem księgi wieczystej stanowią niezbędny i wystarczający dowód W świetle literalnej treści rozporządzenia wystarczy jeden z dokumentów enumeratywnie wskazanych. Ocena przedstawionych przez skarżącą aktów notarialnych powinna zatem nastąpić z uwzględnieniem prawidłowej wykładni wskazanych przepisów. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało zatem uznać za usprawiedliwiony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, aprobując wadliwą wykładnię prawa materialnego przyjętą przez organy, odmówił zastosowania art. 200 u.g.n. w zrekonstruowanym wyżej znaczeniu. Zasadnie Sądowi pierwszej instancji zarzucono też naruszenie przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a. Naruszenie to polegało na pominięciu przez Sąd pierwszej instancji umów notarialnych z 1977 r. oraz ich prawnej kwalifikacji. Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że umowy te "jedynie przenosiły własność na Skarb Państwa", nie analizując, że poprzez ujawnienie użytkownika w dziale II księgi wieczystej organ wieczystoksięgowy potwierdził władztwo przedsiębiorstwa państwowego odpowiadające historycznemu zarządowi. Pomimo, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, to niezasadnie Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. - będącego przepisem procesowym - w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia, skargą kasacyjną wykazany nie został. Podniesiony w niniejszej sprawie zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Polemika z oceną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji nie może jednak uzasadniać zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Zważywszy na okoliczności rozpatrywanej sprawy nietrafnie też skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159 ze zm.), ponieważ wbrew stanowisku skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie odwoływał się do tej regulacji, ale do art. 8 ust. 1 u.g.g.w.n. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a korzystając z kompetencji z art. 188 in fine w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił również decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 listopada 2020 r. W konsekwencji organ pierwszej instancji obowiązany będzie ponownie rozpoznać wniosek spółki, przyjmując, że umowy z 1977 r. i wpis w księdze wieczystej dowodzą istnienia zarządu (użytkowania) w dniu 5 grudnia 1990 r., a tym samym ziściły się przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 wyroku w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 czerwca 2022
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Krzysztof Sobieralski Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Piotr Przybysz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny