I OPP 5/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi F. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 49/19 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1359/20 ze skargi kasacyjnej Starosty Szczycieńskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 49/19 w sprawie ze skargi F. W. i T. U. – W. na przewlekłe prowadzenie postępowania Starosty Szczycieńskiego w naliczeniu odszkodowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia 2 lutego 2021 r. (data prezentaty WSA w Olsztynie), F. W. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 49/19 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1359/20 ze skargi kasacyjnej Starosty Szczycieńskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 49/19 w sprawie ze skargi F. W. i T. U. – W. na przewlekłe prowadzenie postępowania Starosty Szczycieńskiego w naliczeniu odszkodowania. W w/w skardze wskazano, że WSA w Olsztynie popadł w zwłokę w przekazaniu akt niniejszej sprawy do Naczelnego Sądowi Administracyjnego, a gdy już je przekazał, to z kolei Naczelny Sąd Administracyjny popadł w zwłokę, gdyż nadal nie rozpoznał sprawy o sygn. akt I OSK 1359/20. Zarówno WSA w Olsztynie, jak i NSA zarzucono zamierzone i szkodliwe działania, niedopełnienie obowiązków służbowych i zmowę sędziowską. Ponadto, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zarzucono, że nierozpoznanie skargi kasacyjnej uniemożliwia wyegzekwowanie odszkodowań do Starosty Szczycieńskiego. Uniemożliwia też właścicielom działki przywrócenia jej do pierwotnego stanu. Wniesiono o pociągnięcie do odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego J. M., który będąc stroną w sposób zamierzony dopuścił się zaniedbań. Wniesiono także o pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej Starosty Szczycieńskiego. Ponadto, wniesiono o orzeczenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zasądzenie odszkodowania na rzecz F. W. i T. U.-W. oraz o zawiadomienie z urzędu przedstawicieli Krajowej Rady Sądowniczej w Warszawie, Ministra Sprawiedliwości, Prokuratora Generalnego w Warszawie Zbigniewa Ziobro o istniejących nieprawidłowościach w WSA w Olsztynie, wykorzystując wszystkie pisma, odezwy i wnioski składne do tegoż Sądu przez F. W. na przestrzeni lat 2003 – 2021. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość wskazano, że wyrok WSA w Olsztynie zapadł w dniu 14 stycznia 2020r., skargę kasacyjną wniesiono w dniu 19 marca 2020 r., natomiast akta wraz ze skargą kasacyjną przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 9 lipca 2020 r., a więc po upływie ponad 100 dni. Natomiast, co do zwłoki NSA wskazano, że Sąd ten ponosi prawną i moralną odpowiedzialność za dokonaną zwłokę w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, gdyż zwłoka wynosi 6 miesięcy, a sprawa nie jest rozpoznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania, zarówno w przekazaniu akt przez WSA w Olsztynie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zarzuca skarżący we wniesionej skardze. Jak wynika z akt, pismem z dnia 19 marca 2020 r. (data stempla pocztowego) Starosta Szczyciński, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 49/19. Do biura podawczego WSA w Olsztynie skarga ta wpłynęła w dniu 23 marca 2020 r. Zarządzeniem z dnia 24 marca 2020 r. uznano, że skargę kasacyjną wniesiono w terminie oraz przedmiotową sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy celem zbadania, czy zaistniały w sprawie podstawy do zastosowania art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2020 r. sędzia sprawozdawca w pkt 1. nie stwierdził zaistnienia w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania w/w art. 179a p.p.s.a., w pkt 2. zarządził o przedstawieniu akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału II WSA w Olsztynie celem nadania biegu skardze kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2020 r., w pkt 1. nakazano doręczyć odpis skargi kasacyjnej stronie skarżącej oraz pełnomocnikowi strony skarżącej, w pkt 2. nakazano przedłożyć po nadejściu odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie później niż po upływie 21 dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, w pkt 3. nakazano akta ze skargą kasacyjną przedstawić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego) F. W. nadesłał odpowiedź na skargę kasacyjną. Do biura podawczego WSA w Olsztynie pismo to wpłynęło w dniu 3 czerwca 2020 r. Zarządzeniem z tego dnia, nakazano doręczyć odpis odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnikowi organu. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje na doręczenie odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnikowi organu w dniu 24 czerwca 2020 r. Jak wynika z prezentaty biura podawczego Naczelnego Sądu Administracyjnego, akta przedmiotowej sprawy wpłynęły do tegoż Sądu w dniu 10 lipca 2020 r. W tym też dniu zarejestrowano sprawę pod sygn. akt I OSK 1359/20. Następnie, pismem z dnia 5 lutego 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego w/w skargę F. W. z dnia 1 lutego 2021 r. na przewlekłość postępowania. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego były prawidłowe i terminowe, natomiast czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do dnia złożenia niniejszej skargi na przewlekłość nie pozwala na stwierdzenie, że i przed tym Sądem doszło do przewlekłości postępowania. Po prawidłowym bowiem i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. W tym miejscu wskazać także należy, że Zarządzeniem nr 7 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r. i Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz ogłoszeniem stanu epidemicznego w Polsce, odwołane zostały wszystkie rozprawy, a działalność orzecznicza Sądu kontynuowana jest na posiedzeniach niejawnych. Tym samym czas oczekiwania na termin rozprawy uległ wydłużeniu. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Końcowo należy wyjaśnić, że sąd rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania nie dokonuje merytorycznej oceny orzeczeń, tzn. nie bada ich zgodności z prawem. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do oceniania na gruncie niniejszego postępowania wszelkich merytorycznych uwag związanych ze sprawą "główną", które to kwestie podnoszono w niniejszej skardze. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.