I OPP 2/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M.S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 747/21 ze skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 660/19 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 stycznia 2019 nr DAP-WOSR-7280-370/2018/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z 20 stycznia 2023 r. – nadanym w formie elektronicznej – M.S. (dalej także: "skarżąca") wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie o sygn. akt I OSK 747/21. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "kpa") i wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 złotych oraz zasądzenie kosztów postępowania na zasadzie solidarnej odpowiedzialności od wszystkich instytucji prowadzących postępowanie. Z akt sprawy wynika, że skarga M.S. wpłynęła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "organ") 18 marca 2019 r., następnie 15 kwietnia 2019 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I SA/Wa 660/19. Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r. WSA oddalił skargę. Postanowieniem z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I SPP/Wa 138/20 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Pismem z 18 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Akta sprawy wpłynęły do NSA 26 kwietnia 2021 r. 19 czerwca 2022 r. (data wpływu: 1 lipca 2022 r.) skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu. Zarządzeniem z 1 lipca 2022 r. poinformowano strony o treści art. art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) oraz zwrócono się o z zapytaniem, czy strony wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a w przypadku braku zgody, z zapytaniem czy strony posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Zarządzeniem z 8 września 2022 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy. Zarządzeniem z 13 września 2022 r. Prezes Izby Ogólnoadministracyjnej uwzględnił wniosek o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, wskazując jednocześnie, że termin posiedzenia może być wyznaczony w I kwartale 2023 r. Zarządzeniem z 21 października 2022 r. wyznaczono termin posiedzenia na 20 stycznia 2023 r. Wyrokiem z 20 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organu I i II instancji. Pismem z 20 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano skarżącą do podpisania skargi na przewlekłość, zawartej w załączniku do ww. pisma przewodniego – w terminie 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone 4 lutego 2023 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej 11 lutego 2023 r. skarżąca nadesłała podpisaną skargę na przewlekłość postępowania, wraz z pismem uzupełniającym skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: "ustawa"), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Pismo stanowiące taką skargę powinno więc spełniać wymogi określone w art. 6 ustawy. Są to warunki przewidziane dla każdego pisma w sprawie (art. 6 ust. 1 ustawy) oraz wymogi odnoszące się do szczególnego środka, jakim jest skarga na przewlekłość postępowania, a mianowicie: żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 ustawy). Niespełnienie wymogów wpisanych w art. 6 ust. 2 ustawy obliguje sąd do jej odrzucenia, bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy). W ocenianej skardze na przewlekłość NSA, skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie sygn. akt I OSK 747/21, nie przytacza jednak okoliczności uzasadniających wysunięte żądanie. Skoro dla stwierdzenia zasadności skargi niezbędne jest m.in. zbadanie terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (art. 2 ust. 2 ustawy), to strona uzasadniając skargę zobligowana jest wskazać okresy, w których sąd nie podejmował czynności, bądź podejmował czynności, które nie zmierzały do załatwienia sprawy, a jedynie przedłużały postępowanie (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SPP 16/17 i z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SPP 281/13). Tym samym, skarga M,.S. nie zawiera elementów formalnych, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy. Treść złożonego środka zaskarżenia ograniczona jest bowiem do wskazania na naruszenie szeregu przepisów kpa oraz stwierdzenia, że przewlekłość postępowania urzędniczego oraz sądowego w sprawie wynosi około 18 lat. Przepisy kpa normują postępowanie administracyjne przed organami administracji publicznej, nie mają natomiast zastosowania w postępowaniu sądowym, a tylko postępowania sądowego może dotyczyć skarga na przewlekłość, złożona na podstawie ustawy. Oznacza to, że rozpoznając niniejszą skargę Sąd w ogóle nie może oceniać postępowania przed organami. Z kolei samo wskazanie, że w ocenie skarżącej postępowanie prowadzone było przewlekle jest w sposób oczywisty niewystarczające dla spełnienia przesłanki "przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania", nie stanowi bowiem wyliczenia konkretnych okoliczności (czynności czy zaniechań procesowych Naczelnego Sądu Administracyjnego), które stanowiłyby podstawę do stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. Również pismo uzupełniające skargę nie zawiera elementów wymaganych przez art. 6 ust. 2 ustawy. Skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawiera więc jedynie ogólne stwierdzenia, o przywołanej powyżej treści. Wobec niespełnienia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, skarga taka musiała zostać odrzucona. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy, orzekł jak w postanowieniu.