I GZ 96/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 72/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 18 listopada 2022 r. nr 016/5260/9011/2023 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 72/23, wezwał pełnomocnika L. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z 18 listopada 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego – w kwocie 2000 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W podstawie prawnej zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 220 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. § 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia o wpisie – poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym orzeczeniu o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego stosunkowego od skargi w wysokości 2000 zł, podczas gdy wpis od skargi w niniejszej sprawie jest stały i wynosi 200 zł. Zarzucił też naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, to jest zaniechanie ustalenia wpisu stałego od skargi w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że organ w pouczeniu zaskarżonej decyzji podał, że wpis od skargi ma charakter stały i pobierany jest w wysokości 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. wpis pobiera się od pism wszczynających postępowanie w danej instancji. Pismami inicjującymi postępowanie są w rozumieniu art. 220 § 2 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Należy zatem przyjąć, że dotyczy on wpisu od obu rodzajów skarg. W każdym więc przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne zarówno wpis od skargi na akt organu administracji jak i wpis od skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu administracyjnego I instancji będzie miał charakter stosunkowy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z 18 listopada 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Bytowie ustalił wobec skarżącego kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 147 099,16 zł. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie była to więc decyzja kreująca obowiązek o charakterze ogólnym, lecz zobowiązująca stronę do konkretnego zachowania, tj. zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania w sprecyzowanej wysokości. Wobec tego była to sprawa o konkretną należność pieniężną w rozumieniu powołanego wyżej art. 231 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że w sprawach, w których przedmiot zaskarżonej decyzji stanowi ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dopłat do produkcji rolnej – pobiera się wpis stosunkowy (por. post. NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II GZ 84/10, post. NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 745/10, post. NSA z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 128/10, post. NSA z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II GZ 317/11, post. NSA z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 220/17, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 365/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę pogląd ten należy w pełni podzielić. Zważywszy bowiem na art. 216 i art. 231 p.p.s.a. treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków finansowych dotyczy należności pieniężnych, zatem przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca (ustalająca) tę należność (pobrane środki publiczne) i jej wysokość (środki finansowe). Zatem skarga na decyzję w tym przedmiocie objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 p.p.s.a. jest należność pieniężna. Wobec powyższego za prawidłowe należało uznać zastosowanie przez Przewodniczącego § 1 pkt 4 rozporządzenia w wpisie, zgodnie z którym wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym wyrokiem i wynosi – w sprawach ponad 100 00 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Zgodnie z tym przepisem prawidłowo też określono wysokość wpisu w kwocie 2000 zł. Pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji wskazujące na stały charakter wpisu w niniejszej sprawie należy uznać za błędne, jednak nie miało ono wpływu na prawa i obowiązki strony, bowiem zaskarżonym wezwaniem wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w prawidłowej wysokości. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.