I GZ 88/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 385/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu mandatu karnego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 20 stycznia 2025 r., I SA/Sz 385/24 odrzucił skargę J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu mandatu karnego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału WSA w Szczecinie z 17 czerwca 2024 r. J. S. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") został wezwany do wskazania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 8 lipca 2024 r. (ZPO k. 10 akt sądowych). W dniu 11 lipca 2024 r., (data złożenia na Biurze Podawczym WSA w Szczecinie) skarżący uzupełnił brak formalny skargi oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie zarządzeniem z 30 sierpnia 2024 r., I SPP/Sz 98/24, pozostawił ww. wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego wniosku na druku PPF. Zarządzenie starszego referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu I instancji z 3 października 2024 r., I SPP/Sz 98/24. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału WSA w Szczecinie zarządzeniem z 3 października 2024 r. wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 czerwca 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to doręczono prawidłowo w dniu 22 października 2024 r. (ZPO k. 14 akt sądowych). Skarżący nie uiścił wpisu. W dniu 29 października 2024 r., (data złożenia na Biurze Podawczym WSA w Szczecinie) skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie zarządzeniem z 9 grudnia 2024 r. I SPP/Sz 167/24 pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu od ww. zarządzenia WSA w Szczecinie postanowieniem z 20 stycznia 2025 r., I SPP/Sz 167/24 utrzymał w mocy zarządzenie z 9 grudnia 2024 r. W związku z upływem terminu na uiszczenie wpisu od skargi, WSA w Szczecinie postanowieniem z 20 stycznia 2025 r., I SA/Sz 385/24 odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd I instancji wyjaśnił, że ponowny wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych (zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Sz 167/24) nie miał wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu, bowiem złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SPP/Sz 98/24 i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu zakreślony w art. 220 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Wskazał, że z powodu choroby nie jest w stanie uiszczać kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy (I SPP/Sz 98/24) należało - stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. - wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Ponadto, mimo tego, że skarżący po doręczeniu mu wezwania a przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany, a jego bezskuteczny upływ skutkować musiał odrzuceniem skargi. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie ma wpływu na toczące się postępowanie (zob. np. postanowienia NSA: z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10; z 11 kwietnia2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, publ. CBOSA). Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, Sąd I instancji zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucić. Z tych przyczyn za niezasadne należy uznać zażalenie skarżącego, który wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie ma bowiem wątpliwości, że w przypadku prawomocnie zakończonego postępowania w przedmiocie prawa pomocy konieczne jest wezwanie skarżącego przez Sąd I instancji do uiszczenia opłaty sądowej (art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.