I GZ 87/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt III SPP/Lu 19/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 14 października 2020 r., sygn. akt III SPP/Lu 19/20 odrzucił zażalenie A Sp. z o.o. w L. na postanowienie tego Sądu z 9 września 2020 r. którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 17 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że postanowieniem z 17 czerwca 2020 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy. Na skutek wniesionego sprzeciwu WSA w Lublinie postanowieniem z 9 września 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. Jednocześnie skarżąca została pouczona, że od wskazanego postanowienia nie przysługuje środek zaskarżenia. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Uzasadniając odrzucenie zażalenie na ww. postanowienie WSA w Poznaniu podkreślił, że wniesiony środek odwoławczy jest niedopuszczalny. Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a wiec także w przypadku postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów art. 260 p.p.s.a. i art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika zatem, że na postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, dlatego zażalenie skarżącej Spółki w tym zakresie było niedopuszczalne i skutkowało koniecznością jego odrzucenia. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA z 14 października 2020 r. domagając się jego uchylenia w całości, jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu z 14 października 2020 r. WSA zgodnie z prawem uznał, że zażalenie skarżącej spółki na postanowienie WSA z 9 września 2020 r. było niedopuszczalne. Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje, zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Trafne jest stanowisko WSA, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W sprawie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany - zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. - przez referendarza sądowego w dniu 17 czerwca 2020 r. Skarżąca nie zgodziła się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 9 września 2020 r. orzekał, jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu - przez referendarza i przez WSA. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącej z 1 października 2020 r. było niedopuszczalne i z tego powodu podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.