I GZ 82/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I SPP/Gl 180/19 w zakresie odrzucenia sprzeciwu od postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

[...] reprezentowana przez [...] wniosła do WSA w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 4 kwietnia 2019 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi pełnomocnik skarżącej [...] - jej małżonek [...] - wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 12 grudnia 2019 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia [...] – działając osobiście, wniósł sprzeciw, wskazując siebie, jako stronę skarżącą. Uzasadniając odrzucenie sprzeciwu skarżącego WSA w Gliwicach podkreślił, że skarżącą jest [...], natomiast sprzeciw został wniesiony przez działającego we własnym imieniu [...], a zatem podmiot niebędący stroną postępowania ani wnioskodawcą w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji podkreślił, że sprzeciw [...] należało odrzucić, jako niedopuszczalny na podstawie art. 259 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skoro sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym, to tym bardziej podlega odrzuceniu sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł [...] wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, że sprzeciw został wniesiony przez działającego we własnym imieniu [...], a zatem podmiot niebędący stroną postępowania ani wnioskodawcą w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy, którą jest [...]. W konsekwencji nieuprawnione było również odrzucenie sprzeciwu przez Sąd I instancji W tym miejscu podkreślenia wymaga, że WSA w Gliwicach w toku postępowania wzywał [...] do przesłania pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonki [...]. Ostatecznie Sąd I instancji uznał [...] pełnomocnikiem swojej małżonki (tak wezwanie WSA z 27 sierpnia 2019 r., k. 23 akt sądowych). Tym samym od tej daty wszelkich czynności w toku postępowania (w tym wywiedzenia sprzeciwu) mógł dokonywać [...]. Co za tym idzie wywiedzenie przez pełnomocnika skarżącej sprzeciwu od postanowienia WSA w odmowie przyznania prawa pomocy – należało potraktować, jako wniesione przez uprawniony podmiot. Istotnie sformułowanie wniesionego środka odwoławczego (sprzeciwu) cyt. "działając osobiście" było nieprecyzyjne, lecz Sąd I instancji winien wezwać pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania w czyim imieniu składa środek odwoławczy – własnym czy mocodawcy. Powyższego zabrakło. Z tych przyczyn odrzucenie sprzeciwu w oparciu o art. 259 § 2 p.p.s.a. należało uznać, za co najmniej za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzeże innych naruszeń uzasadniających odrzucenie sprzeciwu, będzie zobligowany rozpoznać sprawę merytorycznie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie sprzeciwu w oparciu o art. 259 § 2 p.p.s.a. było przedwczesne i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.