I GZ 73/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 308/17 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Fundacji [...] na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 308/17, odrzucił zażalenie Fundacji [...] na wezwanie Przewodniczącej Wydziału V WSA Warszawie z 20 lipca 2018 r., do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 1 sierpnia 2017 r., w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Wraz ze skargą na ww. decyzję Fundacja wniosła o przyznanie jej prawa pomocy. Postanowieniem z 27 czerwca 2017 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z 1 sierpnia 2017 r. skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Następnie skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z 27 czerwca 2018 r. Wobec powyższego, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 20 lipca 2018 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 1 sierpnia 2017 r. dotyczącego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił zażalenie Fundacji na powyższe zarządzenie, stwierdzając, iż nie podlega ono zaskarżeniu. WSA stwierdził, że na podstawie art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych, jednak przepis ten nie ma zastosowania do zarządzenia wzywającego do wykonania uprzednio wydanego zarządzenia. Zdaniem Sądu, zaskarżone w tej sprawie zarządzenie stanowi swoiste przypomnienie o obowiązku uiszczenia wpisu, ze wskazaniem wysokości wpisu, terminu, sposobu i konsekwencji jego nieuiszczenia. Ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia, zatem podlegało ono odrzuceniu na podstawie art. 178 i art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę i rozpoznanie pierwotnego zażalenia strony oraz o przyznanie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazał, że nie wie, dlaczego odrzucono jej zażalenie, podczas gdy ma prawo do uzyskania wiedzy na temat podstawy prawnej postanowienia Sądu. Wynika to z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 3) (uchylony); 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Z przepisu powyższego wynika, że nie każda czynność Sądu podjęta w postępowaniu sądowoadministarcyjnym podlega zaskarżeniu poprzez zażalenie, a jedynie taka, która została wymieniona w przepisie ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie WSA w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie zażalenie przysługiwało zatem stronie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału WSA z 1 sierpnia 2017 r., które określało wysokości wpisu od skargi. Natomiast nie podlega zaskarżeniu zarządzenie z 20 lipca 2018 r., które wzywa jedynie do wykonania (niezaskarżonego) zarządzenia z 1 sierpnia 2017 r. Zarządzenia tego nie można bowiem uznać za wydane "w przedmiocie kosztów sądowych" w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a. Powyższe stwierdzenie ma oparcie w orzecznictwie NSA, w którym dominuje pogląd, że zarządzenie wzywające do prawomocnych zarządzeń z ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (zob. postanowienia NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 785/12). Także w doktrynie stwierdzono, że zarządzenie wzywające do wykonania obowiązku określonego w prawomocnym zarządzeniu o ustaleniu wysokości i wezwaniu do uiszczenia wpisu nie mieści się w kategorii zarządzeń, o których mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., nie jest więc zaskarżalne na podstawie art. 227 p.p.s.a. W żadnym miejscu ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia, w związku z czym zażalenie na takie zarządzenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. (zob. Komentarz do art. 227 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 861). W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo zatem odrzucił zażalenie skarżącej jako niedopuszczalne. Zaskarżone postanowienie jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe zarówno w zakresie rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia, bez uchybienia wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd przytoczył stan sprawy, podał podstawę prawną oraz wyjaśnił motywy, którymi kierował się, odrzucając zażalenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.