I GZ 484/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5349/21 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Prezesa Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 12 października 2021 r., nr DRP.WPAV.411.2195.2021.SS w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 12 października 2021 r., nr DRP.WPAV.411.2195.2021.SS w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zarządzeniem z 30 czerwca 2021 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynika upoważnienie osób, które podpisały skargę do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 30 listopada 2021 r., tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona skarżącej 25 stycznia 2022 r. Termin na usunięcie braku formalnego skargi upływał zatem w dniu 1 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5349/21 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w K. na decyzję Prezesa Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 12 października 2021 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zaś zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym strony wnoszącej pismo, z którego wynika upoważnienie osób, które podpisały skargę do działania w imieniu strony skarżącej przez sądami administracyjnymi. W tym miejscu wskazać należy, że skarżąca składając skargę załączyła KRS innej spółki niż strona skarżąca. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braku, jednakże skarżąca pomimo upływu czasu braku nie uzupełniła. Jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności, na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie stanowią wystarczającej podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy bowiem podkreślić, że jak wynika z treści art. 49 § 1 p.p.s.a., sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi jedynie wówczas, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Przytoczona regulacja stanowi jedną z gwarancji prawa do sądu, gdyż przesądza ona, że jedynie braki formalne skargi uniemożliwiające prowadzenie przez sąd postępowania mogą stanowić podstawę jej odrzucenia, w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie. Prawo do sądu jest bezspornie jednym z fundamentalnych uprawnień jednostki, mającym swoje źródło zarówno w Konstytucji RP (art. 45 ust. 1 – "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd", a także art. 77 ust. 2 – "Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw"), jak i w normach prawa międzynarodowego (art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka). Ograniczenie prawa do sądu może zostać oczywiście ustanowione ze względu na inne wartości. Jak stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w decyzji z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. 60606/11 (LEX nr 1477698), "prawo dostępu do sądu zapewnione w art. 6 ust. 1 Konwencji nie jest bezwzględne i może podlegać ograniczeniom. Te są dozwolone w sposób dorozumiany, jako że prawo dostępu ze swej istoty wymaga uregulowania przez Państwo, które to uregulowanie może być różne w zależności od czasu i miejsca, zgodnie z potrzebami i środkami po stronie społeczeństwa i jednostek. [...] Ograniczenia prawa do sądu są zgodne z art. 6 jedynie wówczas, jeżeli nie ograniczają ani nie zmniejszają dostępu pozostawionego stronie postępowania sądowego w taki sposób lub w takim zakresie, iż sama istota dostępu do sądu staje się upośledzona. Ograniczenia takie, ponadto, nie będą zgodne z art. 6 ust. 1 Konwencji, jeżeli nie realizują uzasadnionego prawnie celu lub jeżeli nie zachodzi rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, który ma zostać osiągnięty". Stosowanie przepisów ustanawiających takie ograniczenia wymaga od sądu rozważenia, czy chronione w ten sposób wartości przeważają nad konstytucyjnym i konwencyjnym uprawnieniem do rozpatrzenia sprawy przez sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiego dogłębnego rozważenia z uwzględnieniem aksjologii zastosowanych przez Sąd I instancji przepisów zabrakło w zaskarżonym postanowieniu. Sąd I instancji przede wszystkim pominął, że w aktach administracyjnych sprawy, przesłanych przez organ do Sądu wraz ze skargą, znajduje się odpis z KRS skarżącej z 11 października 2021 r. Zgodnie z ww. odpisem upoważnionym do reprezentowania Spółki był T. R. - Prezes, tj. osoba która podpisała skargę do Sądu. Skargę podpisał również Nadzorca Sądowy B. Ł. Tym samym wskazać należy, że Sąd mógł zatem uzyskać informację z KRS znajdującego się w aktach sprawy, o osobie upoważnionej do reprezentowania spółki - bez konieczności wzywania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.