I GZ 459/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 612/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 20 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 612/21 odmówił I. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 28 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę I. na wskazane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżąca wniosła zażalenie na to orzeczenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że nie miałam wiedzy odnośnie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego albowiem ani w oddawczej skrzynce pocztowej, ani w drzwiach adresata listonosz nie pozostawił żadnej informacji związanej z przesłanym do niej wezwaniem z 28 kwietnia 2021 r. Jednocześnie wyjaśniła, iż w dniu 17 maja 2021 r. jej 20-letni syn i 14-letnia córka, a także w dniu 25 maja 2021 r. jej syn, córka i przybywający na urlopie mąż, znajdowali się w miejscu zamieszkania, jednakże nie mieli kontaktu z listonoszem, który nie próbował w jakikolwiek sposób doręczyć wymienioną przesyłkę. Dodała również, że w tym okresie do jej skrzynki pocztowej doręczana była inna korespondencja, wśród której nie znajdowały się żadne awiza. Zastępca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z 23 lipca 2021 r. wezwała skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi poprzez dopełnienie uchybionej czynności, tj. uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca uiściła brakujący wpis sądowy oraz nadesłała pismo Poczty Polskiej S.A., stanowiące odpowiedź na reklamację kierowanej do niej wcześniej przesyłki pocztowej, zawierającej wezwanie z 28 kwietnia 2021 r. do uiszczenia wpisu od skargi. W piśmie tym Poczta Polska S.A. wskazała, że zwróciła się o stosowne wyjaśnienia w zgłoszonej sprawie do służb nadzoru Urzędu Pocztowego G. k. R., a placówka ta przeprowadziła postępowanie wewnętrzne w toku, którego przyjęła wyjaśnienia od zainteresowanego pracownika służby doręczeń. Następnie podkreśliła, że pod adresem [...] wszystkie przesyłki dostarczane są osobom tam zamieszkującym lub za pośrednictwem skrzynki pocztowej. Stwierdziła, iż w przypadku przesyłek wymagających potwierdzenia odbioru doręczane są one osobom uprawnionym do ich odbioru, natomiast w sytuacji, gdy osoby te są nieobecne pod adresem, przesyłki są awizowane. Zawiadomienia o nadejściu przesyłek są doręczane do skrzynki pocztowej znajdującej się przed drzwiami wejściowym, a zarazem potrzebę kontaktu z domownikami, doręczyciel sygnalizuje przy użyciu sprawnego dzwonka słyszanego na zewnątrz, czyli najprawdopodobniej również i wewnątrz budynku. Poczta Polska S.A. dodała także, że każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w razie nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, pozostawiane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Ponadto Naczelnik Placówki Pocztowej oświadczyła, iż doręczyciel, jest pracownikiem sumiennym, wykonującym należycie powierzone mu obowiązki służbowe a na jego pracę nie odnotowano żadnych skarg ze strony klientów. Ostatecznie podniesiono, że przesyłka o numerze [...] adresowana do skarżącej została nadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W dacie 17 maja 2021 r. nastąpiło pierwsze jej awizowanie, powtórne zawiadomienie datowane jest na dzień 25 maja 2021 r. kiedy to przesyłka została awizowana powtórnie i w dniu 1 czerwca 2021 r. została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie z placówki pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując wskazane na wstępie rozstrzygnięcie wskazał, że stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 p.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy jego uchybienie nastąpiło bez winy strony. Jednakże przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jak wynika bowiem z akt sprawy przesyłka zawierająca wezwanie z 28 kwietnia 2021 r. do uiszczenia wpisu od skargi została przesłana na adres zamieszkania skarżącej, mieszczący się w [...]. Z uwagi na nieobecność adresata została dwukrotnie awizowana w dniu 17 i 25 maja 2021 r., a następnie zwrócona do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Przesyłka ta została prawidłowo uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z upływem dnia 31 maja 2021 r. Sąd podkreślił, że wyżej wymieniony adres został wskazany przez skarżącą w każdym piśmie skierowanym do Sądu. Wobec tego nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że doszło do nieskutecznego doręczenia wezwania z 28 kwietnia 2021 r., w szczególności ze względu na fakt, iż reklamacja przesyłki nie została uwzględniona przez Pocztę Polską S.A., która w piśmie z 27 lipca 2021 r. potwierdziła prawidłowość doręczenia tej przesyłki, czyli dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki z uwagi na nieobecność adresata i osób uprawnionych do jej odbioru oraz pozostawienie dwóch awiz w skrzynce pocztowej znajdującej się przed drzwiami wejściowym skarżącej. I. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wskazując m.in. że ma świadomości, iż w sprawie występują wątpliwości których, patrząc obiektywnie nie da się rozstrzygnąć, jednakże wniosła o rozstrzygnięcie tych wątpliwości na jej korzyść i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Dopuszczalność przewidzianego w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. przywrócenia uchybionego terminu została przez ustawodawcę uwarunkowana spełnieniem przez stronę następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, równoczesne dokonanie czynności, które nie nastąpiło w zakreślonym terminie, uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej spełniał wymogi formalne, a sporna pozostawała wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Należy podkreślić, że istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając merytorycznie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazywane przez nią okoliczności, niepozostawienia przez listonosza zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki, ani w oddawczej skrzynce odbiorczej, ani w drzwiach adresata, nie stanowiły bowiem dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Powoływanie się w zażaleniu na niesolidność operatora pocztowego w okolicznościach faktycznych sprawy nie powoduje powstania wątpliwości co tego, że doręczenie zastępcze w trybie 73 § 1 i 2 p.p.s.a. nie miało miejsca. Twierdzenie wnoszącej zażalenie, jakoby nie otrzymała ona awiza dotyczącego przesyłki pocztowej zawierającej wystosowane przez Sąd wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W szczególności w aktach sprawy znajduje się prawidłowo wypełniony przez doręczyciela druk "potwierdzenia odbioru". W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji doręczenia może natomiast nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej, z której skarżąca skorzystała. Reklamacja przesyłki nie została jednak uwzględniona przez Pocztę Polską S.A., na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Poczta Polska S.A. w piśmie z 27 lipca 2021 r. potwierdziła prawidłowość doręczenia tej przesyłki, czyli dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki z uwagi na nieobecność adresata i osób uprawnionych do jej odbioru oraz pozostawienie dwóch awiz w skrzynce pocztowej znajdującej się przed drzwiami wejściowym skarżącej. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest prawidłowe. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.