I GZ 458/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 612/21 w zakresie odrzucenia skargi I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 612/21 odrzucił skargę I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 7 grudnia 2020 r. odrzucił skargę I., na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z uwagi na wniesienie jej po terminie. Następnie postanowieniem z 18 stycznia 2021 r. przywrócił termin do wniesienia skargi, natomiast postanowieniem z 22 marca 2021 r. umorzył postępowanie zażaleniowe, dotyczące zażalenia na postanowienie z 7 grudnia 2020 r. W związku z powyższym, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 kwietnia 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja sądowa zawierająca odpis powyższego wezwania została dwukrotnie awizowana w dniach 17 i 25 maja 2021 r., a następnie została zwrócona do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" oraz uznana za skutecznie doręczoną z upływem dnia 31 maja 2021 r. W zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 7 czerwca 2021 r. skarżąca nie uiściła wpisu sądowego. Odrzucając skargę Sąd I instancji przypomniał, że stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zdaniem Sądu, skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. W zakreślonym terminie wpis sądowy nie został jednak uiszczony, a zatem skarga obarczona była brakiem fiskalnym, który uniemożliwiał nadanie jej dalszego biegu. I. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji domagając się jego zmiany poprzez przywrócenie możliwości uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazała m.in., że wniosła do Poczty Polskiej S.A. pismo reklamacyjne w zakresie awizowania przesyłki z WSA w Gliwicach, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jej zdaniem listonosz nie pozostawił, zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki, ani w oddawczej skrzynce odbiorczej, ani w drzwiach adresata. Tym samym nie miała wiedzy na temat wystosowanego przez Sąd wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił m.in. art. 230 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a skarga, od której pomimo wezwania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu. Skoro zatem od wniesionej przez skarżącą skargi nie został uiszczony wpis sądowy, pomimo wystosowania przez Sąd prawidłowego wezwania, to w pełni odpowiada prawu stanowisko Sądu I instancji, że bezskuteczny upływ zakreślonego w tym celu terminu siedmiu dni skutkował koniecznością odrzucenia skargi. Sąd kasacyjny podziela przy tym również ustalenia Sądu I instancji co do skuteczności doręczenia skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które to zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Skoro zatem pierwsze awizowanie spornej przesyłki miało miejsce 17 maja 2021 r. to określony w art. 73 § 3 i § 4 p.p.s.a. czternastodniowy termin na jej odbiór z placówki pocztowej upływał 31 maja 2021 r. i od tej daty należało liczyć termin na usunięcie braków formalnych wniesionej skargi. Termin ten upływał więc 7 czerwca 2021 r. W terminie tym skarżąca nie wykonała wezwania Sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji doręczenia (domniemanie faktyczne) może natomiast nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, zgodnie z art. 92 ust. 2 Prawa pocztowego oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468 ze zm.), została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. B. Dauter [w:] B. Dauter., A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; uwaga 12 do art. 73, LEX/el 2021). Należy wskazać, że z akt sprawy (w tym z treści wniesionego w tej sprawie zażalenia) wynika, że skarżąca podjęła próbę obalenia domniemania doręczenia jej wezwania z Sądu poprzez złożenie w tej sprawie reklamacji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy znajduje się pismo Poczty Polskiej S.A. z 27 lipca 2021 r., stanowiące odpowiedź na reklamację kierowanej do niej wcześniej przesyłki pocztowej, zawierającej wezwanie z 28 kwietnia 2021 r. do uiszczenia wpisu od skargi. W piśmie tym Poczta Polska S.A. wskazała, że zwróciła się o stosowne wyjaśnienia w zgłoszonej sprawie do służb nadzoru Urzędu Pocztowego G. k. R., a placówka ta przeprowadziła postępowanie wewnętrzne, w toku którego przyjęła wyjaśnienia od zainteresowanego pracownika służby doręczeń. Następnie podkreśliła, że pod adresem [...] wszystkie przesyłki dostarczane są osobom tam zamieszkującym lub za pośrednictwem skrzynki pocztowej. Stwierdziła, iż w przypadku przesyłek wymagających potwierdzenia odbioru doręczane są one osobom uprawnionym do ich odbioru, natomiast w sytuacji, gdy osoby te są nieobecne pod adresem, przesyłki są awizowane. Zawiadomienia o nadejściu przesyłek są doręczane do skrzynki pocztowej znajdującej się przed drzwiami wejściowym, a zarazem potrzebę kontaktu z domownikami, doręczyciel sygnalizuje przy użyciu sprawnego dzwonka słyszanego na zewnątrz, czyli najprawdopodobniej również i wewnątrz budynku. Poczta Polska S.A. dodała także, że każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w razie nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, pozostawiane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Ponadto Naczelnik Placówki Pocztowej oświadczyła, iż doręczyciel, jest pracownikiem sumiennym, wykonującym należycie powierzone mu obowiązki służbowe a na jego pracę nie odnotowano żadnych skarg ze strony klientów. Ostatecznie podniesiono, że przesyłka o numerze [...] adresowana do skarżącej została nadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W dacie 17 maja 2021 r. nastąpiło pierwsze jej awizowanie, powtórne zawiadomienie datowane jest na dzień 25 maja 2021 r. kiedy to przesyłka została awizowana powtórnie i w dniu 1 czerwca 2021 r. została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie z placówki pocztowej. Wobec tego nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że doszło do nieskutecznego doręczenia wezwania z 28 kwietnia 2021 r., w szczególności ze względu na fakt, iż reklamacja przesyłki nie została uwzględniona przez Pocztę Polską S.A., która w piśmie z 27 lipca 2021 r. potwierdziła prawidłowość doręczenia tej przesyłki, czyli dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki z uwagi na nieobecność adresata i osób uprawnionych do jej odbioru oraz pozostawienie dwóch awiz w skrzynce pocztowej znajdującej się przed drzwiami wejściowym skarżącej. W tym stanie sprawy, nie można uznać za wystarczające do podważenia tego domniemania, twierdzenie skarżącej o ewentualnym niewypełnieniu obowiązków przez listonosza. Wobec tego zawarta w zażaleniu argumentacja, nie mogła wywołać skutku w postaci uznania, że nie doszło do uchybienia terminu. Jednocześnie zauważenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt I GZ 459/21 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 612/21 w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym należało przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi jako nieopłaconej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.