I GZ 45/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 1043/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 września 2023 r., nr 100000/71/3471/2023-RED w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1043/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił J. N. wstrzymania wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 września 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w złożonym wniosku strona nie wykazała, że wykonanie postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub też spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd wskazał, że tych że okoliczności nie może domniemywać. Do wniosku strona nie załączyła żadnych dokumentów, które umożliwiłyby ocenę, czy dobrowolne bądź przymusowe wykonanie decyzji, spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy z uwagi na sytuację zdrowotną i majątkową skarżącego – nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek dodatkowych kosztów bowiem całą emeryturę jaką otrzymuję wydaje na leki, środki ortopedyczne, koszty dojazdu do lekarzy i w bardzo ograniczonym zakresie na jedzenie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postanowienie Sądu pierwszej instancji jest zgodnie z prawem. Dostrzec należy, że skarżący jest osobą starszą i z występującymi chorobami przewlekłymi i że legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Okoliczności te samoistnie nie uzasadniają jednak udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Nie uzasadnia tego także podana wysokość świadczenia emerytalnego oraz wydatki związane z koniecznością leczenia. W dalszym ciągu bowiem nie wykazano tego, by wykonanie decyzji miało wywołać znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Żądanie w tym zakresie nie zostało zatem należycie umotywowane. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ponownie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.