I GZ 43/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 154/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie [...] S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 154/21 oddalił skargę A. K. na postanowienie [...] S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r. skarżący – działając osobiście – wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 13 kwietnia 2021 r. Postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. WSA w Gliwicach odrzucił ją jako niedopuszczalną w związku z niesporządzeniem przez adwokata lub radcę prawnego. W dniu 25 października 2021 r. wpłynęło do Sądu pismo z dnia 20 października 2021 r. sporządzone osobiście przez skarżącego, nawiązujące do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które uznano m. in. za osobiste zażalenie na ww. orzeczenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 154/21 WSA w Gliwicach odrzucił zażalenie A. K. na postanowienie z dnia 4 października 2021 r. w przedmiocie odrzucenia osobistej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku z dnia 13 kwietnia 2021 r. Sąd wskazał, że niesporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. stanowi nieusuwalny brak, implikujący konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a. W analizowanym przypadku stwierdził, że ani z akt sprawy, ani też ze stanowiącego zażalenie pisma nie wynika, by skarżący był którąkolwiek z wymienionych w art. 175 p.p.s.a. osób. Zażalenie uznano za niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 154/21 wniósł A. K. W uzasadnieniu wskazał, że aktualnie ukończył 75 lat i przebywa na emeryturze. Ponadto wskazał, że w 1991 r. ukończył Wydział Prawa i Administracji na UMCS w Lublinie i przez 30 lat pracował jako doradca prawny w Spółdzielni, Spółce i innych Zakładach mając ogólny staż pracy 55 lat. Skarżący wskazał, że wszystkie jego prośby skierowane do Sądu I instancji były odrzucane i mocno faworyzowana jest [A.] S.A. w przedmiotowym jednostronnym, krzywdzącym obywatela postępowaniu administracyjnym poprzez odmowę przyznania prawa pomocy w formie przyznania adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. zawiera nakaz sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przez adwokata lub radcę prawnego, przy czym w takim przypadku odpowiednio stosuje się art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., w których został określony katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Obowiązek ustanowiony we wskazanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., II FZ 543/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołany powyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osobę wskazaną w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04, z 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21; z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21). O obowiązku sporządzenia przez pełnomocnika profesjonalnego skargi kasacyjnej, a następnie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżący został przez Sąd I instancji pouczony. Mimo to, wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, sporządził osobiście zażalenie na postanowienie, którym została odrzucona skarga kasacyjna (również sporządzona osobiście przez skarżącego). Argumenty podniesione przez skarżącego w zażaleniu nie świadczą o wadliwości zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii, zgodnie z art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Posiadanie przez skarżącego "wykształcenia prawniczego" nie jest równoznaczne z posiadaniem uprawnień do sporządzenia skargi kasacyjnej, określonych w art. 175 p.p.s.a. Posiadanie uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał przynależności do podmiotów mogących samodzielnie wnieść skargę kasacyjną i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pomimo obowiązku sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę, skarżący dokonał tej czynności osobiście. Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musiało skutkować odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego, co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r., zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy i rozpoznano go pod sygn. akt I SPP/Gl 124/21. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SPP/Gl 124/21 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt I SPP/Gl 124/21 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Z tych powodów Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zażalenie na postanowienie z 14 kwietnia 2021 r. było niedopuszczalne z uwagi na niespełnienie wymogów określonych w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. i odrzucił je na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.