Sygnatura
I GZ 395/26
Postanowienie NSA z 29 października 2026 r., I GZ 395/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Wójta Gminy Gietrzwałd na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2026 r. sygn. akt I SA/Ol 135/26 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. G. na czynność Wójta Gminy Gietrzwałd w przedmiocie przyznania i ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji oświatowej postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 6 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 135/26, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 14 maja 2026 r. wydanego w sprawie ze skargi A. G. (dalej zwanej "skarżącą") na czynność Wójta Gminy Gietrzwałd (dalej zwanego "organem") w przedmiocie przyznania i ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji oświatowej. WSA w Olszynie uzasadniając zaskarżone postanowienie, wskazał że wyrokiem z 14 maja 2026 r. uwzględniona została skarga na czynność organu, a odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został organowi w dniu 28 maja 2026 r. Skarga kasacyjna złożona przez organ 6 lipca 2026 r. zawierała wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik organu wskazał, że w ostatnim dniu na złożenie skargi kasacyjnej, tj. 29 czerwca 2026 r., po stronie pełnomocnika organu wystąpiła nagła, poważna choroba, której wystąpienia nie można było wcześniej przewidzieć ani jej zapobiec. Skutkowało to całkowitą niezdolnością do pracy pełnomocnika organu w okresie od 29 czerwca do 3 lipca 2026 r., co udokumentowane zostało stosownym zwolnieniem lekarskim. Wyjaśniono, że stan zdrowia wyłączał możliwość podjęcia w dniu 29 czerwca 2026 r. przez pełnomocnika organu jakichkolwiek czynności zawodowych wymagających koncentracji, obecności w kancelarii czy kontaktu z sądem, w tym sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że w ocenie pełnomocnika organu ze względu na nagły charakter choroby oraz stan zdrowia pełnomocnika nie było także możliwości zorganizowania zastępstwa procesowego. Sąd I instancji powołując przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie, przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie WSA pełnomocnik organu nienależycie zadbał w tej sprawie o interesy swojego mocodawcy. Podana w tym wniosku przeszkoda w postaci choroby pełnomocnika organu wystąpiła dopiero w ostatnim dniu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (29 czerwca 2026 r.), który w tej sprawie uległ wydłużeniu na podstawie art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") ponad termin 30-dniowy, o którym stanowi art. 177 § 1 p.p.s.a. WSA w Olsztynie zaznaczył, że skarga kasacyjna jest pismem kwalifikowanym w postępowaniu sądowym, której sporządzenie z uwagi na wymogi formalne wymaga dużego nakładu pracy. Nie sposób zatem uznać aby pozostawienie czynności związanych z jej sporządzeniem i wniesieniem na ostatni dzień terminu było działaniem profesjonalnym i świadczyło o należytym zabezpieczeniu interesów mocodawcy. Kolejno Sąd ten podkreślał, że jak wynika z protokołu rozprawy z 14 maja 2026 r. pełnomocnik organu był obecny na tym posiedzeniu sądu i podczas ogłaszania wyroku, jak również podawania ustnie przez sędziego sprawozdawcę zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. Dysponował zatem wiedzą umożliwiającą podjęcie czynności zmierzających do sporządzenia wstępnego projektu skargi kasacyjnej, który mógł zostać następnie uszczegółowiony po uzyskaniu odpisu wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem. Sąd I instancji dalej zauważał, że pełnomocnik organu stawił się na rozprawę bez stosownego pełnomocnictwa, został warunkowo dopuszczony do udziału w tym posiedzeniu i zobowiązany przez Sąd do przedłożenia pełnomocnictwa w ciągu trzech dni, pod rygorem pominięcia czynności procesowych. Pełnomocnik organu nie wykonał jednak tego zobowiązania Sądu, co skutkowało doręczeniem odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem organowi a nie jego pełnomocnikowi. Ewentualne opóźnienia pełnomocnika organu w zapoznaniu się z pisemnym uzasadnieniem wydanego w sprawie wyroku w celu sporządzenia skargi kasacyjnej wynikały zatem z jego zaniedbań. Ponadto WSA w Olsztynie zauważał, że mocodawcą pełnomocnika w tej sprawie jest organ administracji publicznej, który dysponuje aparatem pomocniczym w postaci urzędu. Możliwe, w jego ocenie, było zatem wykorzystanie zasobów kadrowych urzędu do dokonania czynności związanej z terminowym wniesieniem skargi kasacyjnej o ile tylko profesjonalny pełnomocnik wcześniej przygotowałby skargę kasacyjną. WSA w Olsztynie, mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Organ wniósł zażalenie na powyżej powołane postanowienie. Pismo zatytułowane "Odpowiedzią skarżącej na zażalenie organu" wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika organu, że swego rodzaju zarzut postawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż pełnomocnik – choćby adwokat lub radca prawny – winny jest niedbalstwa, z uwagi na wcześniejsze "nieprzygotowanie projektu skargi kasacyjnej" jest zbyt daleko idący przy ocenie przesłanek instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności. Podobnie NSA traktuje stwierdzenie WSA w Olsztynie o możliwości skorzystania przez organ z "aparatu urzędniczego". Mające znaczenie w niniejszym postępowaniu jest to, że NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, iż tak przedstawione we wniosku (oraz załączonym do niego zaświadczeniu lekarskim) okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sam fakt choroby, również poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Sąd podkreśla, że nawet choroba wymagająca leczenia nie uzasadnia sama przez się, przyjęcia braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Sąd nie neguje problemów zdrowotnych pełnomocnika organu, jednakże, jak wskazano wyżej, w treści swojego wniosku pełnomocnik ten nie wskazał (nie mówiąc już o wykazaniu, uprawdopodobnieniu), aby choroba, na którą cierpiał uniemożliwiła zachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Chociaż choroba zaistniała ostatniego dnia biegu terminu, pełnomocnik nie wykazał aby stan jego zdrowia uniemożliwiał skorzystanie z pomocy osób trzecich. Przedłożone zaświadczenie lekarskie potwierdza fakt choroby pełnomocnika organu we wskazanym w nim okresie (od 29 czerwca 2026 r. do 3 lipca 2026 r.), jednakże ponad wszelką wątpliwość nie dokumentuje, że nie był on w stanie dokonać potrzebnej czynności procesowej i nadać pismo w miejscu swojego pobytu (np. w formie dokumentu elektronicznego), osobiście lub przez osobę trzecią. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że we wniosku o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Tego w złożonym wniosku zabrakło. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 października 2026
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Przywrócenie terminu
- Skarżony organ
- Wójt Gminy
- Sędziowie
- Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 85, art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 1197/26 · 28 października 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 28 października 2026 r., III SA/Kr 1197/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GSK 1595/24 · 28 października 2026
Wyrok NSA z 28 października 2026 r., I GSK 1595/24 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GSK 915/24 · 28 października 2026
Wyrok NSA z 28 października 2026 r., I GSK 915/24 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny