I GZ 388/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1733/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi Ł. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 marca 2025 r. nr BWI13.65573.36.2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1733/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Ł. C. (dalej: skarżący) na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 25 marca 2025 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oraz zwrócił skarżącemu 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zarejestrowanego w rejestrze opłat sądowych 27 czerwca 2025 r. pod pozycją 23949. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący, zgodnie z treścią zarządzenia z 2 czerwca 2025 r., został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz własnoręczne podpisanie skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd podał, że zarządzeniem z 4 czerwca 2025 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi została skutecznie doręczona skarżącemu 25 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie, co wyjaśnił Sąd, skarżący nadesłał własnoręcznie podpisaną skargę oraz uiścił wpis sądowy od skargi, jednak, pomimo wezwania, skarżący w zakreślonym terminie, który upłynął 2 lipca 2025 r., nie wskazał numeru PESEL. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie oraz o przywrócenie skargi do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 57 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że brak wskazania numeru PESEL w treści skargi stanowi brak formalny skutkujący odrzuceniem skargi, mimo że numer PESEL można było ustalić z treści akt sprawy, zaś wezwanie do jego uzupełnienia stanowiło nadmierny formalizm nieproporcjonalny do celu postępowania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno ono zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Należy zauważyć, że wypełnienie wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. spoczywa na skarżącym. W orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności co do uznania numeru PESEL, jako braku formalnego, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jednak przywołana przez skarżącego w zażaleniu linia orzecznicza dotycząca kwestii uzupełnienia braku numeru PESEL jest nieaktualna. Zgodnie bowiem z treścią uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt. II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że na wezwanie przewodniczącego strona uzupełnia braki formalne pisma, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane elementy, a także uzupełnienie jego braków niewątpliwie należy zaliczyć do czynności strony. Przyjęty w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podział czynności z uwagi na kryterium podmiotowe (czynności sądu, strony i innych uczestników postępowania), wyklucza podejmowanie czynności nienależących do danego podmiotu, co jest związane z określoną w ustawie pozycją każdego z tych podmiotów. W związku z tym nie można oczekiwać, że sąd będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. Z treści przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych (art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jak i uchwał konkretnych (art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska poprzez podjęcie kolejnej uchwały przez NSA, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013, str. 833). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., związany jest więc obowiązującą uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższymi rozważaniami stwierdzić trzeba, że dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski są prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi oraz podanie numeru PESEL skarżącego, a także do uzupełnienia braku fiskalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Wezwanie do uzupełnienia braków wraz z pouczeniem o skutkach prawnych jego niewykonania doręczone zostało skarżącemu 25 czerwca 2025 r. W prawidłowo zakreślonym siedmiodniowym terminie do uzupełnienia powyżej wskazanych braków skarżący przedłożył podpisaną skargę, a także uiścił wpis od skargi. W wyznaczonym terminie, który mijał 2 lipca 2025 r., skarżący nie podał swojego numeru PESEL. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ jej brak formalny w zakresie nadesłania numeru PESEL skarżącego nie został usunięty. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.