I GZ 38/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 578/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 578/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odrzucił zażalenie J. J. wniesione na postanowienie tegoż sądu z dnia 29 czerwca 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wydane w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2021 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. Sąd I instancji, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) odrzucił sporządzoną samodzielnie skargę kasacyjną J. J. (dalej: skarżący). W ustawowym terminie skarżący wniósł sporządzone osobiście zażalenie na powyższe postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 października 2023 r. WSA wskazał, że zgodnie z treścią art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zachodzi wyjątek określony w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. - w myśl którego wymogu sporządzenia zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się w sytuacji, gdy pismo to sporządza jeden z podmiotów wskazanych w tym przepisie. Sąd stwierdził przy tym, że skarżący został pouczony o wymogu sporządzenia przedmiotowego zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego jednakże wbrew temu pouczeniu wniósł zażalenie sporządzone osobiście. Ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był jednym z podmiotów wskazanych w treści art. 175 p.p.s.a., WSA na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenia. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. zawiera nakaz sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przez adwokata lub radcę prawnego. Obowiązek ustanowiony we wskazanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., II FZ 543/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołany powyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest brakiem nieusuwalnym, tj. niepodlegającym konwalidowaniu i powodującym odrzucenie zażalenia. O obowiązku sporządzenia przez pełnomocnika profesjonalnego skargi kasacyjnej, a następnie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżący został przez Sąd I instancji pouczony. Mimo to, wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, sporządził osobiście zażalenie na postanowienie, którym została odrzucona skarga kasacyjna (również sporządzona osobiście przez skarżącego). Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musiało skutkować odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego, co prawidłowo uczynił Sąd I instancji postanowieniem z dnia 12 października 2023 r., zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, iż WSA w uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdził, że skarżącemu przyznano prawo pomocy w niniejszym postępowaniu w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W związku czym bieg terminu na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna się od wyznaczenia przez okręgową radę adwokacką pełnomocnika dla skarżącego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.