I GZ 373/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 723/24 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 723/24 w sprawie ze sprzeciwu J. L. od decyzji Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr 9002-2024-000398 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przejściowego wsparcia krajowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 723/24, odmówił J. L. (skarżąca) sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 723/24, w sprawie ze sprzeciwu ww. skarżącej od decyzji Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu (organ) z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr 9002-2024-000398 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przejściowego wsparcia krajowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wysłana na adres skarżącej sentencja wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (oddalająca sprzeciw skarżącej od ww. decyzji organu) była pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej. Z informacji podanych na kopercie zawierającej odpis sentencji wyroku wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej zostało pozostawione w dniach 3 i 11 kwietnia 2025 r. w drzwiach adresata (koperta na k. 42 akt sądowych). W ocenie Sądu I instancji zostały spełnione przesłanki do uznania ww. wyroku za doręczony skarżącej z dniem 17 kwietnia 2025 r., stosownie do art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji stwierdził, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku z uzasadnieniem upływał skarżącej z dniem 24 kwietnia 2025 r. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniesiony przez skarżącą w dniu 25 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 44 akt sądowych), nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego, bowiem zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Tym samym złożenie po terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skutkowało odmową jego sporządzenia. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wyjaśniła m.in., że wydanie postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w jej ocenie jest niezgodne z prawem. Jako strona ma prawo znać treść wyroku i jego uzasadnienie. Skarżąca dodała, że ma prawo być nieobecna, awizo powinno pozostać w skrzynce pocztowej do wiadomości, tak się nie stało, więc nie ma żadnych podstaw bym go nie mogła po raz kolejny otrzymać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym, co oznacza, że termin ten nie może być ani przedłużany, ani skracany. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po terminie jest więc czynnością bezskuteczną i skutkuje odmową jego sporządzenia (art. 85 w zw. z art. 141 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie sprzeciw od decyzji został oddalony wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2025 r. Wysłana na adres skarżącej (przy piśmie Sądu z dnia 2 kwietnia 2025 r.) sentencja wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym była prawidłowo dwukrotnie awizowana przez placówkę pocztową (po raz pierwszy 3 kwietnia 2025 r., zaś po raz drugi 11 kwietnia 2025 r.) vide: koperta k. 42 akt sądowych. W tych okolicznościach sprawy Sąd I instancji słusznie uznał, że bieg 14-dniowego terminu, rodzącego skutek doręczenia korespondencji, rozpoczął się wraz z datą pierwszej awizacji i upłynął 17 kwietnia 2025 r. To z kolei oznaczało, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął skarżącej w dniu 24 kwietnia 2025 r. Skarżąca wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nadała w placówce pocztowej w dniu 25 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego – koperta k. 44 akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia został złożony po terminie. Wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej nastąpiła zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 366) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne, iż pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Norma ww. przepisu wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Domniemanie, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na złożeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego 14-dniowego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, zaś późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z przepisu art. 73 § 1 p.p.s.a. domniemania doręczenia, nie zmieniając tym samym skutków prawnych tego trybu doręczenia (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 473/09, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10; z 21 września 2012 r., sygn. akt II FZ 762/12; z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 36/13; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1761/15; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15 oraz z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia nie zmienia zatem skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. upływ ostatniego dnia okresu. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie przedmiotowej przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku Sądu nastąpiło w dniu 17 kwietnia 2025 r., stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., natomiast termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął skarżącej 24 lipca 2025 r. Skarżąca nadała taki wniosek dopiero 25 kwietnia 2025 r., a zatem jego wniesienie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 1 p.p.s.a. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej (art. 85 p.p.s.a.). Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.