I GZ 371/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1664/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1664/24 odrzucił skargę [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu pomocy finansowej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] (dalej: strona, skarżąca) zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 13 czerwca 2024 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000,00 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ostatecznie odmówiono skarżącej zwolnienie z kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 20 marca 2025 r. strona została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 9 kwietnia 2025 r. (ZPO – k. 36 akt sądowych), mimo tego należna opłata sądowa nie została uiszczona do dnia wydania niniejszego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżącą domagając się jego zmiany i stwierdzenia, że opłata od skargi została opłacona w terminie na rachunek WSA. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu 16 kwietnia 2025 r., uiściła opłatę sądową w kwocie 2000 zł na rachunek WSA Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej: p.p.s.a.) stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z tym, co do zasady przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zaś w sytuacji nieuiszczenia wpisu obowiązkiem sądu - zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. - jest jej odrzucenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, że należna opłata sądowa tytułem opłaty od skargi w kwocie 2000 zł - nie została uiszczona. Wszak jak wynika z potwierdzenia wykonania operacji skarżąca w dniu 16 kwietnia 2025 r. uiściła wpis sądowy od skargi. Co istotne strona uiściła opłatę od skargi w otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego. Powyższe z tego względu, że zarządzenie w przedmiocie uiszczenia opłaty otrzymała w dniu 9 kwietnia 2025 r. (zpo k. 36 akt sądowych). W konsekwencji nieuprawnione było odrzucenie skargi przez Sąd I instancji, jako przedwczesne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji przed odrzuceniem skargi powinien był wyjaśnić wszelkie wątpliwości związane z terminem uiszczenia opłaty od skargi. Powyższego zabrakło. Na zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2025 r., odnośnie ustalenia czy odnotowano uiszczenie wpisu od skargi 2000 zł – ustalono, że opłata od skargi nie została wniesiona na dzień 9 kwietnia 2025 r. Tymczasem ustalenie to winno być poczynione wraz z upływem terminu do uiszczenia wpisu, który upływał dla strony z dniem 16 kwietnia 2025 r. Co za tym idzie czynność ustalenia odnotowania opłaty poczyniono przedwcześnie. Brak wyjaśnienia kwestii terminowości uiszczenia opłaty od skargi oraz odrzuceniem skargi z tytułu rzekomego nie uzupełnienia braku fiskalnego - skutkowało uniemożliwieniem stronie obrony swoich praw, w tym określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.