I GZ 365/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 14 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3308/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 września 2024 r. nr DIR-II.025.23.2020.IS.3 w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu spółki za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić J. N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 16 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3308/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej zwanej: p.p.s.a.), odrzucił skargę J. N. (dalej zwanego: skarżącym) na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 17 września 2024 r. nr DIR-II.025.23.2020.IS.3 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 26 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, potwierdzającego umocowanie do wniesienia skargi z 22 października 2024 r. w oryginale bądź uwierzytelnionej kopii, z uwagi że skarga została złożona bez załączników. Wezwanie 14 stycznia 2025 r. zostało zwrócone do sądu i uznane za doręczone w dniu 2 stycznia 2025 r. W związku z powyższym sąd I instancji uznał, że nie uzupełniono braku formalnego skargi w postaci pełnomocnictwa zawierającego umocowanie do działaniu w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi i odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik skarżącego, zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: a. wydruku z archiwum ewidencji korespondencji przychodzącej do Kancelarii pełnomocnika skarżącego z 19 grudnia 2024 r. potwierdzającego funkcjonowanie Kancelarii we wskazanym dniu oraz przyjmowanie korespondencji; b. wydruku z archiwum korespondencji przychodzącej pełnomocnika skarżącego z 30 grudnia 2024 r. potwierdzającego funkcjonowanie Kancelarii we wskazanym dniu oraz przyjmowanie korespondencji; c. oświadczenie J. J. z 13 sierpnia 2025 r. dot. braku prób doręczenia przesyłki z WSA w Warszawie oraz niepozostawienia awiz z nią związanych do Kancelarii pełnomocnika skarżącego, dowody a-c powołane zostały na fakt: (1) braku doręczenia postanowienia WSA w Warszawie z 26 listopada 2024 r, (2) braku awiza pocztowego pozwalającego na odebranie postanowienia WSA w Warszawie z 26 listopada 2024 r. z placówki pocztowej; d. pełnomocnictwo pocztowe od pełnomocnika skarżącego dla J. J., dowód powołany na fakt uprawnienia J. J. do obioru korespondencji przychodzącej na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione, a więc postanowienie WSA w Warszawie jako nieodpowiadające prawu podlega uchyleniu. Wymogi formalne skargi określone zostały w przepisie art. 57 p.p.s.a. oraz art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które określa art. 46 ww. ustawy. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Niezłożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej stanowi brak formalny. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. sąd wzywa stronę do usunięcia tego braku formalnego, a w przypadku jego nieusunięcia w wyznaczonym terminie, odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. WSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym przez sąd terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji słusznie wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia pełnomocnictwa umocowującego do działania przed sądem stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik podnosi w zażaleniu, że odrzucenie skargi skarżącego ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych skargi (mimo wystosowania wezwania w tym zakresie) było niezasadne, bowiem wezwania tego pełnomocnik skarżącego nigdy nie otrzymała, na co przedstawia dowód w postaci: a. wydruku z archiwum ewidencji korespondencji przychodzącej do Kancelarii pełnomocnika skarżącego z 19 grudnia 2024 r.; b. wydruku z archiwum korespondencji przychodzącej pełnomocnika skarżącego z 30 grudnia 2024 r.; c. oświadczenie pracownika z 13 sierpnia 2025 r. dot. braku prób doręczenia przesyłki z WSA w Warszawie oraz niepozostawienia awiz z nią związanych do Kancelarii pełnomocnika skarżącego; d. pełnomocnictwo pocztowe od pełnomocnika skarżącego dla pracownika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w zażaleniu argumentacja, na okoliczność braku prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, w zestawieniu z aktami sprawy pozwala uznać, że nie ziściła się fikcja doręczenia przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji nie miał bowiem wystarczających podstaw, by uznać, że pełnomocnikowi skarżącego skutecznie doręczono wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Aby w sposób prawidłowy doręczyć ww. wezwanie należy, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 p.p.s.a., zastosować tryb, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 19; dalej zwanego: rozporządzenie), tzn. tylko w takim zakresie, w jakim przepisy rozdziału 4 działu III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi sąd I instancji uznał za doręczone pełnomocnikowi skarżącego w trybie zastępczym uregulowanym w art. 73 p.p.s.a. z dniem 2 stycznia 2025 r. – k. 40 akt sądowych. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – 72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 6 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a.). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, przy czym zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.). Poczta Polska S.A. zobowiązana jest przez swojego pracownika do prawidłowego opisania/wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru informującego o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza). W tym celu pracownik poczty, pozostawiając awizo, wskazuje odpowiednio miejsce pozostawienia zawiadomienia, tj.: 1. w drzwiach adresata; 2. w oddawczej skrzynce pocztowej; 3. w skrytce pocztowej (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym – Dz. U. z 2024 r. poz. 19; dalej zwanego: rozporządzenie – oraz zał. nr 3 do rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2, art. 73 § 2, 3 i 5 p.p.s.a.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia pisma. Stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 404/16; CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...], zaadresowanej do pełnomocnika skarżącego, brakuje adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia dla odbiorcy w dniu 19 grudnia 2024 r. W związku z powyższym nie było możliwe ustalenie, w którym miejscu pracownik poczty doręczający przesyłkę pozostawił w dniu 19 grudnia 2024 r. awizo dla pełnomocnika skarżącego informujące o skierowanej do niego korespondencji sądowej. Ponadto placówka pocztowa operatora nie potwierdziła przez umieszczenie na przesyłce podpisu przyjmującego przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki. WSA w Warszawie, chcąc zatem zastosować art. 73 p.p.s.a., powinien był najpierw ustalić, czy nastąpiła prawidłowa próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki. Tymczasem, na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że nie został on właściwie poinformowany o próbie doręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Doręczenie przesyłki w sposób niewłaściwy przez pracownika poczty, podważa skuteczność podwójnego awizowania przesyłki, wobec braku stosownej adnotacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że doszło do obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego. Tym samym podważone zostały ustalenia sądu I instancji, co do bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie braku formalnego skargi. W konsekwencji niezasadne było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Z kolei o zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od zażalenia orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.