I GZ 363/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 960/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...] w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]; [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nakazu zwrotu środków PFRON postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 czerwca 2025 r., V SA/Wa 960/25 odmówił G. Sp. z o.o. w R. (dalej: "skarżąca", "Spółka") wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...] w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] stycznia 2025 r. nr [...]; [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nakazu zwrotu środków PFRON. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zaskarżone postanowienie organu dotyczyło uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy sformułowany w skardze wniosek odnosił się do wstrzymania wykonania decyzji z 25 listopada 2024 r., nakazującej spółce zwrot środków Funduszu przekazanych skarżącej tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Między obiema sprawami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, w związku z czym nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Pomimo że sprawy te pozostają ze sobą w związku przyczynowo-skutkowym oraz podmiotowym, to niewątpliwie rozstrzygnięcia organu wydane w tych sprawach nie zachowują tożsamości w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia. Wobec powyższego nie było podstaw do zastosowania wobec spółki ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA zauważył, że wniosek dotyczył "wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji", natomiast z jego uzasadnienia wynika, że odnosił się on do wstrzymania zwrotu środków Funduszu przekazanych skarżącej tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W związku z tym wniosek dotyczył decyzji z [...] listopada 2024 r., a nie zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...] ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów – rachunku zysków i start skarżącej spółki w bieżącym roku kalendarzowym (od stycznia 2025 r. do maja 2025). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że: - wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] listopada 2024 r. pozostaje bez związku z przedmiotem zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której wydano decyzję z [...] listopada 2024 r., mimo, że decyzja ta stanowi oczywistą konsekwencję sprawy, co do której skarżąca dochodzi wstrzymania wykonania decyzji; - skarżąca w żaden sposób nie wykazała spełnienia przesłanek ustawowych wskazanych w "art. 63 § 3 p.p.s.a." w sytuacji, gdy naliczona przez Organ I instancji kwota do zwrotu (29.250 złotych) znacznie przekracza aktualne dochody skarżącej, zaś pobrane wówczas środki zostały zużyte zgodnie z ich przeznaczeniem; co bezpośrednio zagraża dalszemu funkcjonowaniu i płynności finansowej skarżącej spółki. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia. Spółka pismem z 11 sierpnia 2025 r., złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu - upomnienia z [...] lipca 2025 r. sporządzonego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nr [...], celem wykazania faktu, że brak uwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...] spowoduje wszczęcie przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego jeszcze przed dniem rozpoznania skargi na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] stycznia 2025 r., w sprawie [...], co narazi skarżącą spółkę na utratę płynności finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozpoznając to zażalenie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 13 listopada 2023 r., II GPS 2/22 (ONSAiWSA 2024 r. z. 1, poz. 3) stwierdził, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wyjaśnił, że: wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a. sądowa instytucja ochrony tymczasowej dotyczy aktu, który stał się przedmiotem skargi do sądu, jak również może dotyczyć tych aktów, które wydane lub podjęte zostały we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie NSA jeżeli skarga została wniesiona m.in. na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania to złożony w takiej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji – "dotyczy decyzji, która nie została podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy (...)". Zaznaczono również, że brak jest tożsamości pomiędzy sprawą ze skargi na wymienione postanowienie o charakterze procesowym, a decyzją organu pierwszej instancji, która ma charakter materialnoprawny i nie została podjęta w tym samym postępowaniu zainicjowanym skargą. W tym miejscu zaznaczyć należy, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. nr [...]; [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nakazu zwrotu środków PFRON (to jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...]). Zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2025 r. opiera się na podstawie art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 49e ust. 1a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2024.44). Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. (...) do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. NSA stwierdza, że niedopuszczalnym jest wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji w przedmiocie nakazania skarżącej zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w sytuacji zaskarżenia rozstrzygnięcia procesowego organu odwoławczego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W sprawie pomiędzy decyzją organu pierwszej instancji o zobowiązaniu skarżącej do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, a zaskarżonym do Sądu I instancji postanowieniem Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nakazu zwrotu środków PFRON - taka tożsamość sprawy nie zachodzi. Rozstrzygnięcia te dotyczą innych przedmiotowo kwestii i inna jest podstawa prawna do ich wydania. Zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy, nie zaś materialny, co także rozważył NSA w powołanej uchwale. Z tych przyczyn wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2024 r. nr [...]; [...] nie mógł zostać uwzględniony. Tym samym bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie dotycząca tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji o zobowiązaniu skarżącej do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, NSA odnosząc się do zawartego w zażaleniu i piśmie procesowym z 11 sierpnia 2025 r., wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów stwierdza, że nie podlegały one rozpoznaniu. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.