I GZ 329/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 365/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 27 marca 2024 r., nr BOPR-II.431.10.2023.MWY w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 365/24 w sprawie skargi M. K. odmówił wstrzymania wykonania decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 27 marca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżył decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 27 marca 2024 r., w której organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności za byłych wspólników A Spółka jawna – K. B. i M. K. za zobowiązania beneficjenta A Spółki jawnej wynikające z ostatecznej decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur w wysokości 205 650,00 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 77 344,00 zł oraz zobowiązał K. B. i M. K. do zapłaty powyższej kwoty na zasadzie solidarnej odpowiedzialności. Skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączył PIT-28 za 2022 r. i 2023 r. oraz listy transakcji bankowych za okres od 13 marca 2023 r. do 9 maja 2024 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, osiąga niewielkie zyski z prowadzonej działalności, uzyskiwane środki ledwo wystarczają na regulowanie bieżących zobowiązań oraz zaspokajanie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji umożliwi mu kontynuowanie działalności gospodarczej i generowanie zysków oraz pozwoli na uniknięcie ogłoszenia upadłości. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji zaznaczył, że nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do wstrzymania wykonania decyzji organu, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił w należytym stopniu, że ze względu na sytuację majątkową wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z rzeczywistym niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji zarzucając: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez, niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową wstrzymania wykonalności decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego - Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 z dnia 27 marca 2024 r., pomimo wykazania spełnienia przesłanek obligujących sąd do zawieszenia postępowania w celu zapobieżenia wyrządzeniu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, 2. art. 233 § 1 KPC, w zw. z art. 106 § 5 PPSA, w zw. z art. art. 197 § 2 PPSA, poprzez całkowicie błędną, pozbawioną podstawowych zasad logiki i prawidłowego rozumowania, a także wybiorczą ocenę dołączonych do wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji dokumentów tj.: - dokumentów finansowych skarżącego, z których to dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący nie posiada środków na wykonanie przedmiotowych decyzji, tak więc zwrot tych środków do skarżącego w przypadku uchylenia decyzji będzie niemożliwy, a z kolei egzekucja w administracji w stosunku do skarżącego niesie za sobą nieodwracalne, katastrofalne skutki, włącznie z licytacją nieruchomości oraz ruchomości skarżącego; - dokumentów w zakresie toczącego się postępowania karnego w przedmiocie podrobienia dokumentów spółki A Sp. J. z których to dokumentów wynika, że obecnie toczy się postępowanie karne w przedmiocie podrobienia podpisów członka zarządu spółki na uchwale wspólników, na podstawie której skarżący rzekomo stał się wspólnikiem spółki A Sp. J., co w konsekwencji daje uzasadnione przypuszczenie, że decyzje organu administracyjnego zostaną uchylone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należ w związku z argumentami podniesionymi w zażaleniu, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie rozpoznaje istoty sprawy i nie odnosi się do zarzutów skargi. Dlatego – mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania decyzji jednoznacznie wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. – dla zastosowania ochrony tymczasowej nie ma znaczenia przekonanie skarżących o zasadności skargi i prawdopodobnym uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny. Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie bierze pod uwagę orzeczenia sądu wydanego w innej sprawie. Przechodząc do rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu I instancji z dnia 21 sierpnia 2024 r. w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podnieść należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został dostatecznie uzasadniony, a zatem nie była możliwa ocena czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Wobec tego WSA zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek. NSA zwracał również uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej i ma na celu przekonanie Sądu o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. postanowienie NSA z: 21 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 438/23, 17 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 7370/21; publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednak, że skarżący w skardze przedłożył roczne rozliczenia PIT-28 za 2022 rok, PIT-28 za 2023 r., listę transakcji za okres 01.01.2024-09.05.2024, lista transakcji za okres 13.03.2023-09.05.2024. Samo to jednak nie uprawdopodobnia, że nieudzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wykazał swojej pełnej sytuacji majątkowej i finansowej, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącego jest niemożliwe. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącego do ich sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i nieprzedłożenie dowodów na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej, sytuacji tej z tożsamych powodów nie zmieniła argumentacja zawarta w zażaleniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.