I GZ 328/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 585/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 7 lutego 2025 r. nr 45/OR06/2025 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 585/25 odrzucił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 7 lutego 2025 r., nr 45/OR06/2025 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich na 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 2 maja 2025 r. wezwano R. B. który podpisał skargę w imieniu skarżącej do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem stopnia pokrewieństwa lub relacji o której mowa w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pominięcia jako pełnomocnika procesowego. W dniu 6 maja 2025 r. R. B. odebrał wezwanie Sądu, a następnie w dniu 12 maja 2025 r. nadesłał kserokopię udzielonego mu przez skarżącą pełnomocnictwa. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Prezesa WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2025 r. wezwano bezpośrednio skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi, podania numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wyjaśniono skarżącej, że przedłożone przez R. B. pełnomocnictwo nie jest oryginałem, bądź uwierzytelnionym jego odpisem wobec tego pełnomocnik został pominięty w postępowaniu. Wezwania zostały przesłane przesyłką poleconą na adres skarżącej. Przesyłka pocztowa została dwukrotnie awizowana (9 czerwca 2025 r. i 17 czerwca 2025 r.), a następnie zwrócona przez Urząd Pocztowy do tut. Sądu z adnotacją o niepodjęciu jej w terminie. Pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. (data wpływu do WSA w Krakowie) skarżąca upoważniła R. B. do jej reprezentowania w sądzie administracyjnym. Sąd I instancji stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w wyznaczonym terminie strona nie uzupełniła jej braków formalnych. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braków formalnych skargi. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną w trybie z art. 73 § 4 p.p.s.a. Skutek doręczenia nastąpił z mocy prawa. Doręczenie nastąpiło 23 czerwca 2025 r. ponieważ pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (tzw. awizo), jak wynika z adnotacji na kopercie zwróconej przesyłki miało miejsce 9 czerwca 2025 r., a adresat nie odebrał przesyłki w terminie. W konsekwencji termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 30 czerwca 2025 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie prawa pomocy z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Należy wskazać, że art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. zakreśla wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Spełnienie wszystkich wskazanych wymogów jest niezbędne dla przyjęcia skargi do rozpoznania. Jedynie prawidłowa i kompletna skarga może stać się przedmiotem merytorycznych rozważań sądu. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Obowiązek ten wynika również z treści art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., który wprost stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W dniu 2 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o sygn. akt III OPS 2/25 w składzie siedmiu sędziów zgodnie z którą: "Podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 powołanej ustawy". W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo wezwał R. B. który podpisał skargę w imieniu skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi w postaci wykazania, że jest on pełnomocnikiem skarżącej zgodnie z treścią art. 35 p.p.s.a., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pan R. B. mimo prawidłowego wezwania i pouczenia nie wykonał prawidłowo wezwania ponieważ nie wykazał swojego umocowania, co wyklucza przyjęcie, że występuje on w sprawie jako pełnomocnik procesowy. Należy zauważyć, że przesłane przez R. B. w wyznaczonym terminie pełnomocnictwo nie jest oryginałem, bądź uwierzytelnionym odpisem, tylko kserokopią. Wobec powyższego pełnomocnik został pominięty w postępowaniu. Natomiast przesłane ponownie przez skarżącą (data nadania 12 czerwca 2025 r.) pełnomocnictwo dla ojca R. B. nie stanowiło zadość wezwaniu Sądu ponieważ zostało przesłane po terminie 7 dni wyznaczonym do usunięcia tego braku formalnego. W związku z brakiem wykazania pełnomocnictwa, w dniu 3 czerwca 2025 r. WSA w Krakowie skierował bezpośrednio do strony skarżącej na adres wskazany w skardze wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: podpisanie skargi (załączono kserokopię skargi), podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie wyjaśniono skarżącej, że przedłożone przez R. B. pełnomocnictwo nie jest oryginałem, bądź uwierzytelnionym jego odpisem wobec tego pełnomocnik został pominięty w postępowaniu. Ponadto wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną w trybie z art. 73 § 4 p.p.s.a. w dniu 23 czerwca 2025 r. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (koperta k. 20 akt sądowych) została skierowana na prawidłowy adres (podany przez skarżącą w skardze) a następnie dwukrotnie awizowana, tj. 9 czerwca 2025 r. (I awizo), gdyż listonosz nie zastawszy adresata i osób uprawnionych do odbioru korespondencji, zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., złożył przesyłkę na okres 14 dni w placówce pocztowej operatora i zostawił zawiadomienie o tym w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne awizo pozostawiono w dniu 17 czerwca 2025 r. Wobec niepodjęcia korespondencji w terminie, przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 25 czerwca 2025 r. . W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia pisma. Stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 404/16; CBOSA). W niniejszej sprawie na kopercie z przedmiotową przesyłką widnieją pieczęcie i podpisy operatora pocztowego ze wskazaniem ww. dat awizacji pisma, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacja o umieszczeniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Należy stwierdzić, że powyższego dowodu fikcji prawnej doręczenia jak i danych w nim zawartych nie podważyła argumentacja zawarta w zażaleniu. W konsekwencji termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 30 czerwca 2025 r. W sytuacji gdy strona nie uzupełni w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, Sąd I instancji zobowiązany był do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.