I GZ 327/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A] Spółki z o.o. w organizacji w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2364/16 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi [A] Spółki z o.o. w organizacji w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o sprostowaniu z urzędu postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2364/16, odmówił [A] spółce z o.o. w organizacji w L. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tej spółki na postanowienie Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA stwierdził, że z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi (strona nie usunęła w siedmiodniowym terminie braku formalnego skargi, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a. i na podstawie tego przepisu Sąd postanowieniem z 16 grudnia 2016 r. odrzucił skargę) prawo pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a. nie przysługiwało. W zażaleniu spółka wniosła o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym". Do pisma załączyła odpis uchwały wspólników z 30 lipca 2017 r. w sprawie powołania zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis – na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. – ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX, 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. W aktach sprawy brak jest aktu założycielskiego spółki, a znajduje się jedynie dołączona na etapie postępowania zażaleniowego uchwała wspólników z 30 lipca 2017 r. w sprawie powołania zarządu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w grudniu 2015 r. (data najwcześniejszego pisma w aktach administracyjnych) spółka była w organizacji. Na etapie rozpoznawania zażalenia (październik 2018 r.) Spółka nadal tytułuje się jako będąca w organizacji – co wprost wynika z jego treści. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 17 kwietnia 2018 r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.