III SA/Po 947/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 12 października 2018 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015, postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

W petitum skargi z 20 listopada 2017 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z 2 marca 2018 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 28 marca 2018 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie referendarza sądowego, uznając że wykazana przez wnioskodawcę sytuacja majątkowa i osobista nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on wstanie wygospodarować środków koniecznych do pokrycia kosztów związanych z prowadzonymi sprawami. Zarządzeniem z 11 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł. Zażalenie na to zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2018 r., sygn. akt I GZ 136/18. W wyniku ponowionego jednocześnie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z 12 lipca 2018 r. referendarz sądowy tut. Sądu umorzył postępowanie w tym przedmiocie. Na skutek złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy ostatnio wskazane postanowienie referendarza sądowego, podając że w wykazanej sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawcy nie doszło do takiej zmiany okoliczności, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Pismem z 17 września 2018 r. wezwano stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia z 11 kwietnia 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu 20 września 2018 r. Skarżący nie uiścił należnego wpisu, natomiast 27 września 2018 r. ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, przy czym w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W rozpatrywanym przypadku skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi w zakreślonym terminie, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia. Przed skutkiem tym nie może ochronić skarżącego kolejny już wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem trzeba, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Stanowisko odmienne mogłoby spowodować uniemożliwienie prowadzenia postępowania wskutek konieczności rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (zob. m.in. postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jako że odrzucenie skargi kończy postępowanie przed tut. Sądem rozpoznanie ponowionego wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne, co aktualizuje konieczność umorzenia postępowania wpadkowego wywołanego tym wnioskiem stosownie do art. 249a P.p.s.a. – o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia. Okoliczność jednoczesnego odrzucania skargi (pkt 1 sentencji postanowienia) uzasadniała orzeczenie w tym przedmiocie przez sąd, zamiast referendarza sądowego (art. 258 § 4 w zw. z § 2 pkt 7 P.p.s.a.).