I GZ 321/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 133/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 133/23 w sprawie ze skarg [...] na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 133/23, odrzucił skargę kasacyjną [...] od wyroku tego Sądu z 13 czerwca 2023 r. w sprawie skargi [...] na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2023 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 16 czerwca 2023 r. skarżąca [...] wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 13 czerwca 2023 r. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony [...] 12 lipca 2023 r. Pismem z 7 sierpnia 2023 r. [...], reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 czerwca 2023 r. Sąd I instancji uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej [...] na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skoro odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nie doręczono [...], to nie był on uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej od tegoż wyroku, z uwagi na treść art. 173 § 2 w związku z art. 177 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł [...] , zaskarżając to orzeczenie w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 173 § 2 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 p.p.s.a poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku postępowania sądowego, w której stroną są wspólnicy istniejącej spółki cywilnej w sprawie dotyczącej tej spółki cywilnej, brak złożenia przez jednego ze wspólników spółki cywilnej wniosku o doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem powoduje, że wspólnik ten nie jest uprawniony do złożenia skargi kasacyjnej także gdy czyni to razem z drugim wspólnikiem, który taki wniosek złożył, i w konsekwencji błędne odrzucenie skargi kasacyjnej [...] ze względu na fakt 2. art. 142 § 2 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 p.p.s.a w zw. z art. 866 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.; dalej: k.c.) poprzez błędne uznanie, że nie doszło do doręczenia [...] odpisu zapadłego w niniejszej sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem, pomimo że [...] złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz odebrała ten odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, w imieniu obu wspólników istniejącej spółki cywilnej, do czego uprawniał ją art. 866 Kodeksu cywilnego oraz § 8 i 10 umowy spółki cywilnej, i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej [...] . 3. art. 142 § 2 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 w zw. z art. 34 i 35 § 1 p.p.s.a poprzez brak doręczenia odpisu zapadłego w niniejszej sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem, pomimo że [...] złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem również w imieniu [...] jako jego pełnomocnik, i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej [...] z powodu rzekomego braku wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem W uzasadnieniu autor zażalenia przedstawił argumentację oraz stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek (art. 142 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że możliwość wniesienia skargi kasacyjnej uzależniona jest od spełnienia przez każdą ze stron warunku wstępnego, jakim jest złożenie przez tę stronę w terminie siedmiodniowym wniosku o doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem. Odnosząc się do argumentacji zażalenia dotyczącej określenia strony postępowania, a w konsekwencji przyjęcia, że skoro stroną skarżącą jest spółka cywilna to wystąpienie o sporządzenie uzasadnienia przez jednego ze wspólników było skuteczne względem spółki cywilnej, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że spółka cywilna jest umownym stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że spółka cywilna nie ma zdolności sądowej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego jako strona tego postępowania występować mogą jedynie wspólnicy związani umową spółki cywilnej. Skuteczna reprezentacja spółki cywilnej wymaga współdziałania wszystkich wspólników. Zgodnie z art. 865 § 2 k.c., każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki, a jeżeli sprawa przekracza zwykły zarząd konieczna jest zgoda wszystkich wspólników. W ocenie Sądu, prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Możliwość złożenia skargi kasacyjnej przez obu wspólników i nadanie sprawie dalszego biegu uwarunkowana była zatem złożeniem wniosku o uzasadnienie opatrzonym podpisami obu wspólników, natomiast na nadesłanym wniosku widnieje tylko podpis [...] natomiast w miejsce na podpis drugiego wspólnika tj. [...] brak jest jego podpisu. W tej sytuacji, wyjaśnić trzeba, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie oddzielnie dla każdej ze stron. Zgodnie z art. 51 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Współuczestnictwo, o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że w postępowaniu stroną skarżącą jest kilka podmiotów, ale zachowują one swoją legitymację strony. Jakkolwiek pisma wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a nawet podlegają jednej opłacie (art. 214 § 2 p.p.s.a.), to nie pozbawia to każdego ze skarżących samodzielnej pozycji procesowej. Skarżące podmioty mogą (lecz nie muszą) działać wspólnie w postępowaniu sądowym (np. wnosząc jedną skargę), ale nie tracą przy tym swojej odrębności, w tym sensie, że mogą podejmować czynności procesowe całkowicie samodzielnie, niezależnie od siebie. Na gruncie unormowań zawartych w p.p.s.a. brak zatem podstaw prawnych do rozciągnięcia skutków czynności dokonanych w toku postępowania sądowego przez jednego ze współuczestników na pozostałych. Takich regulacji nie wskazał również autor zażalenia, przywołując jedynie art. 173 § 2 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 p.p.s.a tj. przepisy, które w żaden sposób nie uprawniają do wyciągania wniosków odnośnie do pozycji procesowej współuczestników. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu jakim jest pełnomocnictwo udzielone przez męża żonie (złożone dopiero na etapie postępowania zażaleniowego) uznać należy za spóźnione. W niniejszej sprawie - jak wynika z akt - wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wniosła wyłącznie [...] (k. 61 akt WSA). Wniosku takiego nie złożył natomiast [...] a w konsekwencji odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nie został jemu doręczony. Z uwagi zatem na powyższe regulacje oraz treść art. 177 § 1 p.p.s.a. - zgodnie z którym, skargę kasacyjną wnosi się terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem - termin do zaskarżenia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – jak trafnie ocenił Sąd I instancji - otworzył się jedynie dla [...]. Skoro zatem skarżący [...] nie otrzymał odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem - z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie - nie mógł złożyć skutecznie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Wniesiony przez niego środek odwoławczy należało zatem odrzucić, jako niedopuszczalny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.