I GZ 306/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 103/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2024 r., nr 3001-IEE.7113.397.2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 103/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 21 lutego 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 18 marca 2025 r. Termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 25 marca 2025 r. (wtorek), a skarżąca wykonała je dopiero w dniu 26 marca 2025 r. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie w terminie wskazanego wyżej braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie jest zasadny. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu powinno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 §1 p.p.s.a.). We wniosku tym strona obowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem konieczne jest dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Powyższe oznacza, że strona składająca taki wniosek powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając jej prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub braku podjęcia przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe ustalenia Sądu I instancji, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL doręczono osobiście skarżącej w dniu 18 marca 2025 r. (potwierdziła to swoim podpisem i datą; k. 18), stąd skarżąca powinna mieć świadomość, że siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynie w dniu 25 marca 2025 r., a nie w dniu 26 marca 2025 r. Skarżąca nie wykazała nieprawidłowości tego doręczenia ani nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Niepodanie zaś w terminie - mimo wezwania - numeru PESEL jest podstawą do odrzucenia skargi (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W konsekwencji przyjąć należało, że wnosząca zażalenie nie wykazała przesłanek z art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkujących przywrócenie terminu, a zatem stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.