I GZ 296/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 345/21 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 26 lipca 2021 r., sygn. akt. I SA/Bd 345/21 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] kwietnia 2021 r., w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu z [...] lutego 2021 r. wydane dla A. P. w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty dotacji. Postanowienie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 19 kwietnia 2021 r. W dniu 20 maja 2021 r. skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. Postanowieniem z 28 czerwca 2021 r. Sąd odrzucił skargę. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 2 lipca 2021 r. Pismem z 9 lipca 2021 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podał, że skargę wysłał w pierwszym możliwym terminie, kiedy był w stanie nadać przesyłkę, tj. w dniu 20 maja 2021 r. Wcześniej nie mógł tego zrobić, gdyż w dniu 15 maja 2021 r. uległ wypadkowi, w wyniku którego uszkodził staw kolanowy, co skutkowało dużym obrzękiem i brakiem możliwości przemieszczania się. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 7 lipca 2021 r., potwierdzenie dokonania wpisu od skargi oraz skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w sprawie przyczyna uchybienia terminowi minęła – jak podaje skarżący – z dniem 20 maja 2021 r. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu mijał z dniem 27 maja 2021 r. Wniosek natomiast został złożony dopiero w dniu 9 lipca 2021 r. Sąd uznał, że w sprawie wniosek został złożony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. i w związku z tym należało odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie przepisu: 1) art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia skargi, pomimo braku winy skarżącego w uchybieniu przez skarżącego terminu na wniesienie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 12 kwietnia 2021 r., 2) art. 87 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia skargi, pomimo wniesienia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie skargi w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. w terminie siedmiu dni od dnia uzyskania informacji o uchybieniu terminu na wniesienie skargi. Strona wskazała, że zarówno skargę na postanowienie organu II instancji, jak i wniosek o przywrócenie terminu wniosła w pierwszym możliwym terminie dochowując przy tym wszelkie reguły należytej staranności. O ile przy tym niezłożenie w ustawowym terminie wskazanej skargi spowodowane było wypadkiem, któremu uległ skarżący, o tyle niewniesienie wraz z tą skargą wniosku o przywrócenie terminu spowodowane było brakiem wiedzy o konieczności złożenia takiego wniosku, wskutek niedochowania przez organ ciążącego na nim obowiązku informacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w zażaleniu należy co do zasady zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest złożenie wniosku maksymalnie siedem dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby – od dnia jej zakończenia, chyba że strona wcześniej jest zdolna do podjęcia czynności związanych z wniesieniem danego pisma. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca 20 maja 2021 r. nadała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Postanowieniem z 28 czerwca 2021 r. Sąd I instancji skargę odrzucił. Strona odebrała postanowienie 2 lipca 2021 r. Skarżący dopiero z treści tego postanowienia dowiedział się, że uchybił terminowi do złożenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy liczyć od dnia odbioru postanowienia o odrzuceniu skargi. Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu 9 lipca 2021 r., a więc w terminie 7 dni od chwili, kiedy dowiedziała się że uchybiła pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. Należy zaakcentować, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy mieć na uwadze to, że uprawdopodobnienie ma na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W szczególności, w ramach tej oceny należy mieć na uwadze rodzaj błędu, który doprowadził do uchybienia terminu. Przy ocenie przesłanek podanych przez stronę dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze ocenę stopnia zawinienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w terminie został uprawdopodobniony. Strona podjęła działania celem naprawy spowodowanego przez siebie błędu jak tylko się o nim dowiedziała (złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ponownie skargę oraz zaświadczenie lekarskie o wypadku). Za takim rozstrzygnięciem w tym konkretnym przypadku jest umożliwienie stronie zainteresowanej ochrony swych praw. Nadto należy podkreślić, iż strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, opisane przez stronę okoliczności uchybienia terminu oraz ocena całokształtu działań podejmowanych przez stronę, uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd zważył także, iż odmowa jego przywrócenia wiązałaby się z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając stronie termin do wniesienia skargi.