I GZ 262/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 835/22 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] marca 2022 r.; nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 835/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek D. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł do WSA w Krakowie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] marca 2022 r. Wobec nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący został wezwany do uzupełnienia braku fiskalnego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi pocztowemu skarżącego 5 lipca 2022 r. (k. 16 akt sądowych). Postanowieniem z 12 sierpnia 2022 r. Sąd odrzucił skargę (k. 19 akt sądowych) z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo uprzedniego wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego. Pismem nadanym 23 września 2022 r. (k. 27 a.s.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wskazał, że wezwania do uiszczenia wpisu nie odebrał osobiście, w związku z czym nie wiedział wcześniej o wezwaniu. W dniu 30 września 2022 r. skarżący uiścił należny od skargi wpis (k. 30 a.s.). Zarządzeniem z 4 października 2022 r. (k. 40 a.s.) skarżący został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez wykazanie, że zachował termin 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi – pod rygorem odrzucenia wniosku, oraz poprzez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło bez winy skarżącego – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 19 października 2022 r. operator pocztowy podjął nieudaną – wobec niezastania adresata – próbę doręczenia powyższego wezwania (pierwsze awizowanie), o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie 27 października 2022 r. Wobec braku podjęcia przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy 4 listopada 2022 r. (k. 42 a.s.). Wobec niepodjęcia pisma, zgodnie z treścią art. 73 § 4 p.p.s.a., zostało ono uznane za doręczone z dniem 2 listopada 2022 r. Od tego dnia zaczął biec siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania Sądu. Ostatnim dniem na uzupełnienie wskazanego braku był zatem 9 listopada 2022 r. Brak nie został uzupełniony. Dopiero pismem nadanym 24 listopada 2022 r. skarżący wskazał, że nie było go w Krakowie i nie był w stanie odebrać pisma z Sądu. W odpowiedzi na wezwanie dotyczące wniosku o przywrócenie terminu, zaznaczył ponownie, że nie on odebrał pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, a jak tylko zostało mu ono wręczone, tego samego dnia skierował prośbę o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., obecnie tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei jak stanowi art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego, że brak wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie został uzupełniony, Sąd odrzucił go na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W powołanym artykule ustawodawca dookreślił przesłanki, jakie powinny zostać spełnione, aby Sąd mógł przywrócić terminu do dokonania czynności. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Według natomiast art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W świetle przytoczonych wyżej przepisów należy wskazać, iż przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku, sąd jest zobligowany ustalić czy pismo to nie jest obarczone brakami formalnymi. Przede wszystkim zaś, czy zostało złożone w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd zatem bada, czy wniosek spełnia wszystkie warunki formalne i ewentualnie po bezskutecznym wezwaniu wnioskodawcy do ich uzupełnienia pozostawia pismo do bez rozpoznania. Ponadto ustala, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności jest dopuszczalny oraz, czy został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Stwierdzenie przekroczenia tego terminu, bądź niedopuszczalności wniosku skutkuje wydaniem postanowienia o odrzuceniu tego pisma. Ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Oczywistym jest, że analizując tę okoliczność nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosowanymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli na skutek zbadania wszystkich okoliczności, sąd dojdzie do przekonania, że przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi ustała wcześniej, niż wskazuje wnioskodawca ustala, czy pomimo tego wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym od tej daty. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy powoduje, że sąd w dalszej kolejności bada wniosek merytorycznie. Jeżeli zaś dojdzie do przekonania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu wniosek podlega odrzuceniu. Trzeba przy tym nadmienić, iż fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 88, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2019 LEX online). Przekładając przytoczone wyżej rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że z treści wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie wynika w jakim terminie skarżący dowiedział o uchybieniu terminu. Przesłanki tej nie wypełnia stwierdzenie "dopiero dzisiaj otrzymałem zarządzenie sądu (...) i dopiero dzisiaj mogłem się z nim zapoznać". Zatem prawidłowe było zarządzenie Sądu I instancji wzywające skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez wykazanie, że zachował termin 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi – pod rygorem odrzucenia wniosku. Wobec tego, że brak wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie został uzupełniony, Sąd prawidłowo odrzucił go na podstawie art. 88 p.p.s.a. Za Sądem I instancji, należy dodać, że przesyłki sądowe adresowane do skarżącego, są kierowane na adres, który został wskazany przez samego skarżącego. Skarżący jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, które sam zainicjował, wobec czego powinien mieć świadomość, że na wskazany przez niego adres będzie kierowana korespondencja sądowa, co będzie wymagało podjęcia przez niego określonych aktywności w terminie wynikającym z kierowanych pism, jak i pod rygorem, w pismach wskazanym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji