I GZ 26/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 88/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 listopada 2023 r., nr 96/CE/D/GROiW/2023/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków na dofinansowanie funduszu operacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 88/24, odrzucił skargę E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 listopada 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków na dofinansowanie funduszu operacyjnego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi – braków formalnych skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu (np. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej), z którego wynika sposób reprezentacji oraz osoby umocowane do działania w imieniu strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do usunięcia ww. braku formalnego skargi, z uwagi na niemożność jej doręczenia adresatowi (według adnotacji doręczającego: "nie podjęto w terminie"), po dwukrotnym awizowaniu (23 i 31 stycznia 2024 r.), w dniu 7 lutego 2024 r. została zwrócona przez Urząd Pocztowy Warszawa 1 nadawcy, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W tej sytuacji Sąd uznał, że doręczenie wezwania nastąpiło skutecznie w dniu 6 lutego 2024 r., w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W związku z tym, że w wyznaczonym przez Sąd terminie pełnomocnik strony skarżącej nie wywiązał się ze zobowiązania nałożonego na niego ww. wezwaniem, Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła błędne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi polegającego na złożeniu odpisu KRS, pomimo że: - w skrzynce pocztowej biura kancelarii nie odnotowano zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres 14 dni, a zatem doszło do nieprawidłowego doręczenia zastępczego zgodnie z art. 73 p.p.s.a., a na pewno nie było powtórnego zawiadomienia; - w aktach sprawy administracyjnej znajduje się odpis KRS skarżące spółki, zatem nie istniała potrzeba wzywania do złożenia odpisu KRS, który był w aktach; - wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi zgodnie z uzasadnieniem Sądu w zaskarżonym postanowieniu wyzywało do przedłożenia odpisu KRS, podczas gdy zgodnie z art. 37 powinno wzywać do przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie osób udzielających umocowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zastosował w sprawie dyspozycję ww. przepisu i skargę strony odrzucił. Środek ten nie mógł otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Jak wynika z akt sprawy, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu (np. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej), z którego wynika sposób reprezentacji oraz osoby umocowane do działania w imieniu strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, w związku z niepodjęciem jej przez adresata, została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia 6 lutego 2024 r. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawiera informację o pozostawieniu jej w placówce pocztowej Warszawa I, o czym w dniu 23 stycznia 2024 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Z kolei na kopercie znajduje się pieczęć, z której wynika, że powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło 31 stycznia 2024 r. W dniu 7 stycznia 2024 r. przesyłki zwrócono do nadawcy w związku z niepodjęciem jej w terminie przez adresata (zob. k. 56 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 marca 2024 r. uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 6 lutego 2024 r. – zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumenty zażalenia dotyczące nieprawidłowego doręczenia zastępczego w trybie art. 73 p.p.s.a. nie mają potwierdzenia w aktach sprawy. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że doręczenie nastąpiło zgodnie z obowiązującym prawem. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane (por. np. postanowienie NSA z 17 maja 2023 r., sygn. akt II OZ 181/23) W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podważyła w sposób skuteczny domniemania, że zawiadomienie o złożeniu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi dotarło do rąk adresata. Prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki nie podważa niczym niepoparte, gołosłowne stwierdzenie, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o złożeniu pisma wraz informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, bowiem ani w skrzynce na listy pełnomocnika skarżącej ani w drzwiach mieszkania nie było tej informacji. NSA podziela w tym zakresie argumentację przedstawioną w postanowieniu NSA z 9 października 2024 r., sygn. akt I GZ 300/24, którym oddalono zażalenie skarżącej spółki na postanowienie WSA w Warszawie z 11 czerwca 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przechodząc do kolejnej podniesionej w zażaleniu kwestii, a mianowicie, tego, czy w rozpoznawanej sprawie konieczne było wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, skoro w aktach administracyjnych znajdował się odpis KRS, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował w tym zakresie art. 49 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS. W literaturze prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku gdy "skargę wnosi osoba prawna, skarga powinna być podpisana w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania tego podmiotu ujawnionym w KRS. W przeciwnym razie jest to brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a." (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, wyd. 7, s. 187). W sytuacji gdy strona nie uzupełni w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. W aktach sądowych rozpoznawanej sprawy na moment wydania zarządzenia o wezwaniu pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi nie znajdował się odpis z KRS ani inny dokument wskazujący na sposób reprezentowania spółki i osobę umocowaną do działania w jej imieniu. Zatem pełnomocnik skarżącej został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, czego jednak nie uczynił. Podkreślić ponadto należy, że inicjowanie procedury naprawczej uregulowanej w art. 49 § 1 p.p.s.a., dotyczy pism strony wnoszonych do sądu i nie jest uzależnione od wyniku uprzedniego badania zawartości akt administracyjnych. Analizowanie akt administracyjnych, często bardzo obszernych, nie jest czynnością objętą badaniem skargi od strony formalnej. Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Jeśli zaś chodzi o treść wystosowanego do strony skarżącej wezwania, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew argumentowi zażalenia, wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało prawidłowo sformułowane. Wskazano w nim, że należy nadesłać "oryginał lub uwierzytelnioną kopię dokumentu (np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej), z którego wynika sposób reprezentacji oraz osoby umocowane do działania w mieniu strony skarżącej, obejmujący swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego". Nie jest zatem tak jak twierdzi skarżąca, że wezwanie dotyczyło nadesłania "odpisu KRS". W tych okolicznościach Naczelny Sąd Admiracyjny stwierdził, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, zaś postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w terminie jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.