I GZ 252/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 176/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. S. na informację Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia postanawia: 1. sprostować postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 176/25 w ten sposób, że w miejsce słów "przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi" wpisuje słowa "przywrócenie terminu do wniesienia skargi"; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 1 kwietnia 2025 r., III SA/Gl 176/25 przywrócił S. S. (dalej jako "Skarżący", "Wnioskodawca") termin do wniesienia skargi na informację Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z [...] grudnia 2024 r., w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Skarżący złożył wniosek o dofinasowanie projektu w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej pismem z 21 listopada 2024 r. poinformowała Skarżącego o nieobjęciu przedsięwzięcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności z uwagi na nieuzyskanie wymaganej liczby punktów. Skarżący 28 listopada 2024 r., (drogą poczty elektronicznej "e-mail") złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o dofinasowanie projektu na adres: horeca@rarinwestor.pl. Organ w wiadomości mailowej z 29 listopada 2024 r. wskazał, że pismo należy skierować na adres e-mail: horeca@arrsa.pl, zgodnie z § 9 pkt 2 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej pismem z 12 grudnia 2024 r. poinformowała Wnioskodawcę o odrzuceniu wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o dofinasowanie projektu, z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący pismem z 13 grudnia 2024 r. wskazał, że jego wniosek z 28 września 2024 r. został skutecznie złożony na adres: horeca@rarinwestor.pl, bowiem wskazany adres e-mail należy "do Rudzkiej Agencji Rozwoju Inwestor Sp. z o.o. w Rudzie Śląskiej. Spółka ta jest członkiem konsorcjum realizującym projekt HoReCa wraz z ARR S.A. w Bielsku-Białej." Wnioskodawca podniósł, że tego typu konsorcjum jest jednym działem organizacyjnym. Organ pismem z 18 grudnia 2024 r., poinformował o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę z 28 listopada 2024 r. bez rozpatrzenia. W ocenie organu wniosek skarżącego wpłynął 1 dzień po terminie. W piśmie nie zawarto pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona pismem (brak wskazanej daty oraz skanu pisma) zwróciła się do Organu o wskazanie czy pismo z 18 grudnia 2024 r. pozostawiające wniosek o ponowną ocenę z 28 listopada 2024 r. bez rozpatrzenia – jest ostateczne. Organ pismem z 5 lutego 2025 r., poinformował, że "wynik przeprowadzonej analizy wniosku o ponowną ocenę kończy postępowanie w sprawie". Skarżący pismem z 12 lutego 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na informację Organu z 18 grudnia 2024 r. o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę z 28 listopada 2024 r. bez rozpatrzenia. Jednocześnie pismem z 12 lutego 2025 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z 12 lutego 2025 r. W uzasadnieniu zarzucono uchybienie w pouczeniu skarżącego o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi w oparciu o art. 14 lzf. ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.2024.324, dalej: "u.z.p.p.r."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 1 kwietnia 2025 r., III SA/Gl 176/25 przywrócił termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji uznał wniosek o przywrócenie terminu za złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Wyjaśnił, że skoro skarżący otrzymał odpowiedź na swoje zapytanie 5 lutego 2025 r. i tego dnia skonsultował się z prawnikiem, zasadny jest wniosek, że dopiero po tej rozmowie powziął informacje o dopuszczalności skargi. Zatem termin do złożenia wniosku został zachowany. Sąd I instancji wyjaśnił, że nie zna daty doręczenia skarżącemu zaskarżonego pisma z 18 grudnia 2024 r, ale skoro wystosował on zapytanie 31 stycznia 2025 r., zasadnym jest wniosek, że doręczenie musiało nastąpić wcześniej. Skarżący, nie został pouczony przez organ o prawie i trybie zaskarżenia pisma z 18 grudnia 2024 r. Jest to okoliczność, za którą nie można przypisać mu odpowiedzialności. Z kolei podjęte przez niego próby wyjaśnienia kwestii zaskarżalności doręczonego pisma, świadczą, że zachował należytą staranność i wykazał się wystarczającą troską o swoją sytuację procesową. Brak jest racjonalnych powodów do obciążenia skarżącego ciężarem zaniechania organu, niezależnie od tego czy to zaniechanie jest skutkiem omyłki czy wynika z subiektywnego przekonania organu o braku zaskarżalności doręczonego skarżącemu aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, wnosząc o jego uchylenie w całości. Ewentualnie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi. Organ wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; dalej: "p.p.s.a."), poprzez niewłaściwe przyjęcie, że "Uczestnik" nie ponosi winy w uchybieniu terminowi na złożenie skargi do sądu administracyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że takową winę ponosi, co spowodowało wydanie niezasadnego orzeczenia o przywróceniu terminu do dokonania czynności; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe przyjęcie, że "Uczestnik" uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał kluczowej dla sprawy informacji co do daty doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, co spowodowało wydanie niezasadnego orzeczenia o przywróceniu terminu do dokonania czynności. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu zażalenia. Skarżący w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Argumentację na poparcie swojego stanowiska skarżący przedstawił w uzasadnieniu odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz Regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP do objęcia wsparciem z krajowego planu odbudowy i zwiększania odporności Inwestycja: A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności. W Rozdziale 2aa "Plan rozwojowy" u.z.p.p.r. wskazano, że instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego na podstawie przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji lub jej części (art. 14lza ust. 3). W przypadku braku przepisów właściwych, o których mowa w ust. 3, do wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem stosuje się art. 14lzb-14lzf (art. 14lza ust. 4). Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej (art. 14lzb ust. 1). Niezwłocznie po dokonaniu oceny przedsięwzięć instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji informuje podmioty wnioskujące o objęcie wsparciem o wyniku oceny (art. 14lzd). Podmiotowi wnioskującemu o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, w przypadku nieobjęcia przedsięwzięcia wsparciem, przysługuje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 1). Wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia zawiera w szczególności: 1) wskazanie kryteriów wyboru przedsięwzięcia, z których oceną podmiot, o którym mowa w ust. 1, się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem lub 2) wskazanie nieprawidłowości lub błędów, które wystąpiły w procesie oceny przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 3). Zgodnie z art. 14lze ust. 4: W przypadku wniesienia wniosku po terminie lub niespełniającego wymogów, o których mowa w regulaminie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego, instytucja odpowiedzialna za przeprowadzenie ponownej oceny przedsięwzięcia pozostawia wniosek o ponowną ocenę bez rozpatrzenia, o czym informuje podmiot, o którym mowa w ust. 1, pouczając go o możliwości wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 14lzf ust. 2. Według art. 14lzf ust. 1 i 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, do postępowania w zakresie wyboru przedsięwzięcia do objęcia wsparciem oraz ponownej oceny przedsięwzięcia nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. W przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przechodząc dalej zgodnie z przepisami art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy a pismo o przywrócenie terminu złoży wraz z dokonaniem czynności procesowej w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu I instancji skarżący dochował wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jak wynika z akt Organ pismem z 18 grudnia 2024 r., nr ARR/968/2024 poinformował o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę z 28 listopada 2024 r. bez rozpatrzenia. W piśmie nie zawarto pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia na powyższe rozstrzygnięcie. Skarżący zwrócił się do Organu o wskazanie czy pismo z 18 grudnia 2024 r. pozostawiające wniosek o ponowną ocenę z 28 listopada 2024 r. bez rozpatrzenia – jest ostateczne. Organ pismem z 5 lutego 2025 r., poinformował, że "wynik przeprowadzonej analizy wniosku o ponowną ocenę kończy postępowanie w sprawie". Skarżący pismami z 12 lutego 2025 r. wniósł skargę do WSA w Gliwicach na informację Organu z 18 grudnia 2024 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu I instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności zawierały dostateczne podstawy do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącego. Jak wynika z akt sprawy skarżący w toku postępowania nie był informowany o możliwości, trybie i terminie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego po pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 14lze ust. 4 w zw. z art. 14 lzf ust. 2 u.z.p.p.r. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że brak pouczenia przez organ o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może obciążać skarżącego. Ubocznie NSA wskazuje to, że podmiotem decydującym o wyborze przedsięwzięcia kwalifikującego się do wsparcia, nie jest Polska Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, lecz podmiot pomocniczy, co nie może mieć wpływu na realizację prawa do Sądu na zasadach wynikających z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 14lzf ust. 2 i 3 u.z.p.p.r. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznać należy, że zasadnym było przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że brak pouczenia, w rozstrzygnięciu organu, nie może rodzić dla skarżącego negatywnych konsekwencji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji. Stosownie do treści art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA może z urzędu sprostować wyrok (tutaj: postanowienie) Sądu I instancji, w którym stwierdził niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Dostrzegając zaistniałą omyłkę w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W odniesieniu do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.