I GZ 248/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 485/20 w zakresie nakazu ściągnięcia nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 485/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nakazał ściągnąć od A. Sp. z o.o. w P. (dalej: skarżąca Spółka) nieuiszczony wpis sądowy od skargi w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z [...] marca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych. WSA wyjaśnił, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 25 maja 2020 r. A. sp. z o.o. z siedzibę w P. została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Strona skarżąca nie uiściła należnego wpisu. Wyrokiem z dnia 20 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. W orzeczeniu tym Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia nakazującego ściągnąć od Spółki wpisu od skargi. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi określono zgodnie z § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), z którego wynika, że w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Zatem skarżąca wnosząc skargę, zobowiązana była do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2020 r. Powyższemu obowiązkowi strona uchybiła, albowiem kwota taka nie została uiszczona. W tym stanie rzeczy, Sąd I instancji na podstawie art. 224 p.p.s.a., postanowił ściągnąć od Spółki nieuiszczony wpis sądowy. Skarżąca Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że wnosiła o zwolnienie z opłaty, ale Sąd się nie zgodził, dlatego nie powinien dalej sprawy rozpatrywać. Wskazano, że "Nie posiadamy żadnej kwoty do uiszczenia wpisów, dlatego rezygnujemy ze sprawy. Nie potrzebujemy uzasadnień Sądu od wyroku, ani innych za które należy składać opłaty". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie ma związek z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Kontrola legalności tego orzeczenia wymaga w pierwszej kolejności analizy norm związanych z wykonaniem obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych. Z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności zwalniających Skarżącą z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jednak w wyznaczonym terminie nie wniosła do Sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 8 stycznia 2021 r., sygn. akt. III SPP/Gd 192/20 Referendarz sądowy WSA w Gdańsku pozostawił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wobec tego skarżąca Spółka miała obowiązek uiszczenia w tej sprawie wpisu od skargi w należnej wysokości wynikającej z § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), z którego wynika, że w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Powyższemu obowiązkowi strona uchybiła, albowiem kwota taka nie została uiszczona. Z uwagi na to, że pomimo nieuiszczenia wpisu, skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który oddalił ją wyrokiem z dnia 20 października 2020r., a przy tym w orzeczeniu tym Sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych, konieczne stało się nakazanie ściągnięcia nieuiszczonego wpisu, stosownie do treści art. 224 p.p.s.a.. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd może domagać się od strony skarżącej na późniejszych etapach postępowania wykonania ciążącego na niej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko WSA wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe a argumentacja zawarta w zażaleniu jej nie podważa. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.