I GZ 247/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 195/23 w zakresie odrzucenia skargi M. S. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 3 lutego 2023 r., nr 9002-2023-000072 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 195/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odrzucił skargę M. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 3 lutego 2023 r., w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. WSA w uzasadnieniu powyższego postanowieniu wskazał, że złożona skarga nie zawierała numeru PESEL w związku z czym wezwano skarżącego do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wskazanego braku dlatego zaistniała podstawa do odrzucenia skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że w korespondencji sądowej z [...] kwietnia 2023 r. znajdowało się jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą jest to czy skarżący w jednej kopercie otrzymał trzy pisma, tj. wezwania do uzupełnienia braków formalnych przez podanie numeru PESEL pod rygorem odrzucenia skargi, wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i pouczenia o warunkach wnoszenia pism oraz doręczenia pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała pisma wskazane na karcie zwrotnego potwierdzenia odbioru (tzw. zwrotce) , czy ich nie zawierała - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania (uiszczenie wpisu sądowego – dokonanie przelewu na wskazany numer konta bankowego lub wpłata w banku lub na poczcie) nie zaniecha także obowiązków przynajmniej teoretycznie mniej wymagających (odpowiedź na wezwanie i podanie numeru PESEL). W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro skarżący uzupełnił braki formalne w postaci uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do podania numeru PESEL. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnieją wątpliwości, czy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone skarżącemu. Wprawdzie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, doręczonej [...] maja 2023 r., jest adnotacja, że zawiera ona "wezw. braki", "zarz. spis" i "poucz. elektr.", jednak nie można wykluczyć, że na skutek błędu ludzkiego owo wezwanie nie zostało umieszczone w kopercie. W sytuacji, gdy skarżący twierdzi, że w kopercie wezwania nie było i podaje racjonalne argumenty w celu wykazania, że wezwanie nie zostało wysłane, przy jednoczesnym braku bezsprzecznego dowodu, że wezwanie pracownik WSA umieścił w kopercie, tę wątpliwość trzeba rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, mając na uwadze art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ustanawiający zasadę prawa do sądu. Należy wskazać, że zasadnym jest wzywanie do uzupełnienia wszystkich braków na jednym formularzu bądź dołączeniem wezwań do pisma przewodniego. Wysłanie jednego pisma ze wskazaniem, w punktach, jakie braki strona ma uzupełnić lub na piśmie przewodnim wymienić jakie wezwania są w załączniku do niego usunie wątpliwości, czy wezwanie do uzupełnienia tego konkretnego braku znajdowało się w kopercie czy nie, tym bardziej, że rygor w każdym przypadku jest taki sam. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.