I GZ 247/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 460/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 5 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 460/21 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] maja 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze na opisaną w sentencji decyzję M. W. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Podniósł, że decyzją odmówiono mu przyznania płatności, a jej wykonanie spowoduje powstanie dla niego trudnych do odwrócenia skutków, polegających na wykluczeniu z otrzymywania pomocy w kolejnych latach oraz nałożenia na niego sankcji finansowych. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji o odmowie przyznania skarżącemu żądanej przez niego płatności na rok 2019. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Żądanie takie może być skutecznie skierowane wyłącznie względem aktów podlegających wykonaniu lub wymagających wykonania, dobrowolnego lub przy zastosowaniu środków przymusu państwowego. Celem rzeczonej instytucji prawnej jest niedopuszczenie do tego, aby kontrola sądowoadministracyjna okazała się iluzorycznym instrumentem prawnym, ponieważ powinna mieć wymiar rzeczywisty, pozwalający skorzystać z rezultatów oceny przez sąd zgodności z prawem zaskarżonego aktu przed jego wykonaniem i aby nie zniweczyć celów takiego postępowania. Rozpoznanie wniosku odbywa się jednak bez oceny zasadności skargi i wadliwości zaskarżonego aktu. Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego dotyczył decyzji o odmowie przyznania mu żądnego świadczenia pieniężnego. Rozstrzygnięcie takie nie posiada atrybutu wykonalności w rozumieniu powołanego przepisu, a zatem uwzględnienie wniosku nie jest możliwe. Akt odmawiający przyznania świadczenia pieniężnego nie podlega wykonaniu. Stwierdza tylko, że żądane przez stronę świadczenie nie zostanie jej przyznane. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżona została decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] maja 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Taka decyzja, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącego o wstrzymanie jego wykonalności. Akt odmawiający przyznania świadczenia pieniężnego nie podlega wykonaniu. Stwierdza tylko, że żądane przez stronę świadczenie nie zostanie jej przyznane (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji