I GZ 246/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 883/18 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi A na pismo Kancelarii Senatu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji na realizację zadania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 883/18 po rozpoznaniu wniosku A o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Zwolenik, Marka Krawczaka i Arkadiusza Tomczaka w sprawie ze skargi strony na pismo Kancelarii Senatu w przedmiocie odmowy przyznania dotacji na realizację zadania, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek strony. Sąd I instancji oddalając, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie wymienionych sędziów stwierdził, że podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności tych sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają uwzględnienia wniosku A. Według Sądu I instancji, strona nie uprawdopodobniła, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości, co do bezstronności sędziów objętych żądaniem wyłączenia. Odwołując się do art. 19 p.p.s.a. oraz postanowienia NSA z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 WSA zauważył, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm Sądu i nie może być traktowane, jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Podkreślił również, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd zaznaczył, że jest to już kolejny wniosek o wyłączenie tych sędziów złożony w tej sprawie. Pierwotny wniosek został oddalony przez Sąd I instancji postanowieniem z 26 września 2019 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I GZ 429/19. Wskazał również, iż przy ocenie przesłanek wyłączenia sędziów objętych przedmiotowym wnioskiem bez znaczenia pozostaje powołany przez wnioskodawcę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 listopada 2007 r. (sygn. akt SK 43/06), którego treść w żaden sposób nie potwierdza zaistnienia jakichkolwiek okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów. Dodatkowo podniósł, że z treści oświadczeń złożonych przez sędziów objętych przedmiotowym wnioskiem wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania spraw wskazanych we wniosku. W ocenie Sądu I instancji prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, zatem wniosek o wyłącznie ww. sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie go w całości, zarzucając naruszenie art. 19 a także art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zakresie objęcia "sprawą" aktów powołania na stanowiska sędziowskie sędziów objętych wnioskami o wyłączenie. Na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniesiono o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o wykładnię art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej: Czy spełnia normę państwa prawnego określoną przepisem artykułu 2 Traktatu o Unii Europejskiej powoływanie osoby na stanowisko sędziowskie bez podstawy prawnej i pomimo stwierdzenia tego braku podstawy prawnej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt: SK 43/06), a także - powoływanie takiej osoby przez organ określony w konstytucji i działający w składzie niezgodnym z konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) bądź też na wniosek strony (art.19 p.p.s.a.). Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko strony nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim wnioskodawca nie powołał się na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przypomnieć należy, że w myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Przepis powyższy nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, a o przyczynach wskazanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z 4 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 938/14, LEX nr 1532890). Już sam ten fakt przesądza o niezasadności wniosku złożonego w rozpatrywanej sprawie. Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazując w zaskarżonym postanowieniu, że żądanie wyłączenia sędziów nie zostało poparte żadnymi dowodami mogącymi choćby uprawdopodobnić zaistnienie podstaw do wyłączenia sędziów. Jednocześnie złożone przez sędziów oświadczenia, iż w sprawie V SA/Wa 883/18 nie zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w danej sprawie nie budzą wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do ich prawdziwości. Ponieważ strona wnioskująca nie wskazała na jakiekolwiek przesłanki wskazane w art. 18 i 19 p.p.s.a., wystarczające w tym miejscu jest stwierdzenie, że brak było podstaw do wyłączenia ww. sędziów z mocy ustawy, jak i z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Odnosząc się natomiast do powołanego przez wnioskodawcę wyroku TK z 29 listopada 2007 r. sygn. akt SK 43/06 (pub. OTK-A 2007/10/130), stwierdzić należy, że Trybunał Konstytucyjny wyłącznie stwierdził niezgodność z ustawą zasadniczą art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2005 r. Nr 169, poz. 1410 i Nr 249, poz. 2104 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162 i Nr 73, poz. 484), zwanej dalej "ustawą o KRS". Powyższy przepis ustawy o KRS stanowił, iż w kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa leży ustalanie kryteriów oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie. Jak wskazał TK w powyższym judykacie, powierzenie Krajowej Radzie Sądownictwa ustalania kryteriów oceny kandydatów w uchwale narusza konstytucyjną zasadę zamkniętego katalogu źródeł prawa. Co istotne, równocześnie TK wywiódł, że "Osoby powołane na stanowiska sędziowskie mają wszystkie wymagane przez prawo kwalifikacje do zajmowania tych stanowisk. W tym kontekście stwierdzenie niekonstytucyjności art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy nie uzasadnia kwestionowania legalności aktów powołania sędziów wydanych po przeprowadzeniu postępowania przy zastosowaniu kryteriów oceny określonych na podstawie wymienionego przepisu". Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że powołany wyrok TK w sprawie o sygn. akt SK 43/06 nie stanowi i nie mógł stanowić uzasadnionej podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Wynika to zarówno wprost z samego uzasadnienia cytowanego orzeczenia, jak i z faktu, że powołanie ww. wyroku w oderwaniu od okoliczności rozpatrywanej sprawy nie wypełnia przesłanek, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Celem tego przepisu nie jest bowiem uzupełnianie art. 18 p.p.s.a. o nowe (nieznane ustawie) przesłanki bezwzględne wyłączenia sędziego, a o "przesłanki uwarunkowane konkretnymi okolicznościami danego postępowania, podlegające właśnie z tego względu elastycznej i zmiennej ocenie, która może, ale nie zawsze przecież musi prowadzić do stwierdzenia, że in casu występują podstawy wyłączenia sędziego, ze względu na zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania" (tak TK w wyroku z 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04, pub. OTK-A 2005/11/134). Wyżej poczyniona argumentacja wskazuje na brak jakichkolwiek podstaw do kierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.