I GZ 240/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kolanowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 42/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r., nr 1201-IEE.7113.2.169.2025.2.BF w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 42/26 odmówił G. K. wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Dotyczy to również decyzji o odmowie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. Z uwagi na to, że skarżący domaga się wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem rozstrzygnięcia odmownego, które nie ma przymiotu wykonalności, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to miało wpływ na wynik na treść zapadłego postanowienia a to art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy na tle niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2023, uwagi do art. 61). Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Sąd pierwszej instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest akt – postanowienie organu o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to nie wywiera skutków prawnych dla skarżącego, które mogłyby podlegać wykonaniu, co zresztą zostało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji trafnie dostrzeżone. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.