I GZ 235/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B., L. G.– [...] spółka cywilna J. B., L. G na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 92/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. B., L. G.– [...] spółka cywilna J. B., L. G na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków na realizacje projektu postanawia: oddalić zażalenie

J. B., L. G.– [...] spółka cywilna J. B., L. G (dalej "strona") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 8 marca 2023 r. wezwano pełnomocnika strony do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez: a) złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie J. B.i L. G.do reprezentowania strony (np. umowy spółki cywilnej), b) wskazanie kim jest pełnomocnik w stosunku do strony, c) wskazanie adresu do doręczeń, d) podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych potwierdzenia odbioru (k. 74 akt sądowych), korespondencja sądu w zakresie wezwania do usunięcia dostrzeżonych braków skargi była awizowana po raz pierwszy 17 marca 2023 r. (k. 74 akt sądowych), zatem 31 marca 2023 r. upłynął 14 - dniowy termin, o którym mowa w art. 73 §4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a." i z upływem tego dnia doręczenie należało uznać za dokonane. Strona odebrała ww. przesyłkę w placówce pocztowej 3 kwietnia 2023 r. i usunęła dostrzeżone braki formalne skargi 11 kwietnia 2023 r. - data nadania stosownego pisma w placówce pocztowej (k. 87 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji postanowieniem z 25 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 92/23 odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z informacjami zamieszczonymi na potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 74 akt sądowych) przedmiotowa korespondencja sądowa była awizowana po raz pierwszy 17 marca 2023 r. Uwzględniając zatem treść art. 73 §4 p.p.s.a. doręczenie przesyłki należało uznać za dokonane w dniu 31 marca 2023 r., tj. z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia (awizo) o jej złożeniu w placówce pocztowej. Termin 7 - dniowy do wykonania nałożonego na stronę obowiązku upłynął 7 kwietnia 2023 r. (piątek). Natomiast jak wynika z akt sądowych, strona uzupełniła braki formalne skargi 11 kwietnia 2023 r. (k. 87 akt sądowych), a więc po upływie wyznaczonego terminu. Wydanie przesyłki stronie 3 kwietnia 2023 r., a więc po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a. było błędnym działaniem operatora pocztowego i w ocenie sądu nie niwelowało skutku doręczenia w trybie fikcji prawnej. Następnie strona złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazała, że z dokumentu powtórnego awizo wynikało, że przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi można odebrać do dnia 3 kwietnia 2023 r., co uczyniła. Na poparcie swojego stanowiska strona załączyła wydruk dotyczący śledzenia przesyłki, z której wynikają daty poszczególnych czynności, jak również okoliczność zastosowania przez operatora pocztowego w sprawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo postanowił o odrzuceniu zażalenia strony. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w przepisach od art. 65 do art. 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w art. 73 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym, jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie z art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wykładnia art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia, 14-dniowego terminu liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Trafnie WSA w Olsztynie uznał, że odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie - upływ ostatniego dnia okresu (por. postanowienia NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r., II FZ 211/18; z dnia 14 sierpnia 2018 r., II FZ 423/18, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., zasadnie WSA w Olsztynie przyjął, że doręczenie nastąpiło dnia 31 marca 2023 r. (pierwsze awizo z dnia 17 mara 2023 r. oraz odbiór korespondencji przez stronę 3 kwietnia 2023 r.). Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął więc w dniu 7 kwietnia 2023 r. i uzupełnienie ich nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2023 r. i było czynnością dokonaną po terminie. Okoliczność, że wydano przesyłkę skarżącej w terminie późniejszym nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu według art. 73 p.p.s.a. (tak też NSA w postanowieniu z 27 września 2018 r., sygn. akt II FZ 609/18). Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie dostrzega, że wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a. było błędnym działaniem operatora pocztowego. W tych samych kategoriach należy rozpatrywać widniejącą na załączonym do zażalenia wydruku dotyczącym śledzenia przesyłki informacji o treści: "zasady specjalne: postępowanie cywilne". Adnotacja ta nie ma charakteru wiążącego, ma charakter wewnętrzny Poczty Polskiej i nie niweluje mających zastosowanie w sprawie przepisów p.p.s.a. Adresat przesyłki ma prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy skargi. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.