I GZ 232/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 295/21 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarządzeniem z 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 295/21 na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 – dalej: rozporządzenie RM), wezwał A. B. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od skargi na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez ustalenie wpisu stosunkowego od skargi w wysokości 100 zł na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia RM. Zarządzeniu zarzucono naruszenia art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia RM poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w sprawie i ustalenie wpisu stałego, podczas gdy w prawie winien być ustalony wpis stosunkowy. Po wpływie zażalenia do Sądu pierwszej instancji Sąd zarządzeniem z 7 czerwca 2021 r. sprostował zarządzenie z 25 maja 2021 r. z w zakresie jednostki redakcyjnej rozporządzenia – zamiast "§ 2 ust. 5", wpisano "§ 2 ust. 3 pkt 6". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 198 p.p.s.a. do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponieważ do postępowania zażaleniowego stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny bada, czy w związku z wydaniem zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnosząca zażalenie nie jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też na podstawie orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takimi pismami są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. W myśl art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "przedmiot zaskarżenia", o którym mowa w art. 231 p.p.s.a., należy rozumieć szeroko, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Zwraca się przy tym uwagę, że prawodawca o wiele zręczniej wypowiedział się w tej kwestii w ww. rozporządzeniu, gdzie w § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". W konsekwencji w orzecznictwie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych będą podlegały wpisowi stosunkowemu (por. post. NSA z 23 czerwca 2008 r. sygn. akt II FZ 227/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenie jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Innymi słowy o rodzaju wpisu sądowego decyduje co do zasady charakter sprawy, w której wniesiono skargę, przedmiot i zakres zaskarżonego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za aktualny należy uznać pogląd, że w sprawach skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielonej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, gdyż jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie świadczenia w określonej wysokości. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie nie podważa tej oceny. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.