I GZ 232/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 181/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem objętym zażaleniem odmówił S. w R. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Uzasadniając odmowę Sąd I instancji stwierdził, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało zaistnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.). Analiza dokumentów finansowych Stowarzyszenia złożonych na potrzeby postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie potwierdzała twierdzeń strony, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika ze złożonych dla celów prawa pomocy dokumentów przychód uzyskany przez skarżącego w 2015 r. wynosił 1.926.192,33 zł, zaś strata 162.339,75 zł, natomiast za 2016 r. przychód wyniósł 2.865.134,40 zł i zyskiem 29.786,86 zł. Nastąpiło zatem zwiększenie przychodów stowarzyszenia, nadto w 2016 r. odmiennie od 2015 r. osiągnęło ono zysk, nie stratę. Sąd zaznaczył, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prawnej lub innej organizacji nieposiadającej osobowości prawnej nie jest istotna kategoria "dochodu/zysku" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz właśnie "przychodu". Brak zysku nie oznacza bowiem automatycznie braku środków finansowych, lecz jest skutkiem nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to oznacza jedynie brak dochodu do opodatkowania, tj. brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Stan konta na dwóch rachunkach bankowych skarżącego w dacie złożenia skargi wynosił 7.920 zł, zaś stan środków w kasie 9.730 zł. Jednakże zdaniem Sądu I instancji chwilowy brak wystarczających środków pieniężnych w kasie bądź na koncie stowarzyszenia nie oznacza, iż nie ma ono możliwość zwrotu dofinansowania. Skoro aktualnie stowarzyszenie nie jest w posiadaniu środków finansowych pozwalających na jednorazowy zwrot dotacji, może zwrócić się do organu o rozłożenie tego zobowiązania na raty. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło S. w R. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13; dostępne w CBOSA). Przenosząc te rozważania na grunt sprawy zawisłej przed Sądem I instancji zauważyć najpierw należy, że przedmiotem skargi jest decyzja zobowiązująca skarżące Stowarzyszenie do zwrotu dotacji w kwocie 522.670,75 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na uwadze regulację zawartą w powyższym przepisie ustawy i argumentację zawartą w zażaleniu jak i na wcześniejszym etapie postępowania należy uznać, że bezpośrednim skutkiem wykonania wobec strony zaskarżonej decyzji może być utrata środków pieniężnych na finansowanie prowadzenia statutowej działalności Stowarzyszenia, co może stanowić barierę w zapewnieniu jej trwałości. Strona podniosła, iż nie jest spółką kapitałową i nie posiada kapitału zakładowego, a całkowity zysk z działalności Stowarzyszenia pochodzi z dotacji, które są rozliczane, a zaoszczędzone środki oddane do podmiotu ich udzielającego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w kontekście całokształtu okoliczności spowodować trudne do odwrócenia skutki. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym należy uznać, że sytuacja Stowarzyszenia odpowiada hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.