I GZ 226/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 238/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr 9003-2022-000217 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 238/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi A. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr 9003-2022-000217 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie dochował należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy. Brak było podstaw do stwierdzenia, że skarżący uchybił terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, w związku z czym uznać należało, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do przywrócenia terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Naruszenie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 3 listopada 2022 roku, podczas gdy 2. Błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na wadliwym ustaleniu, iż skarżący nie dochował należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy, zaś wskazane we wniosku o przywrócenie terminu przez pełnomocnika skarżącego okoliczności w ocenie pełnomocnika świadczą, iż skarżący uchybił terminowi bez swej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy. Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli skarżący miał trudności w zrozumieniu pouczenia, to powinien zwrócić się osobiście lub telefonicznie do sądu w celu wytłumaczenia znaczenia pouczeń. Sam podeszły wiek i brak wykształcenia prawniczego nie może być usprawiedliwieniem dla niedochowania wymogów procesowych w postępowaniu sądowym, a dołożenie przez skarżącego większej staranności w podejmowanych czynnościach mogło uchronić go przed utratą terminu przewidzianego na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie wykazała zaistnienia niedającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.