I GZ 222/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 46/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. Ś. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2023 r.; nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 maja 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 46/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Ś. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z [...] grudnia 2023 r. M. Ś. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ponieważ skarga zawierała brak formalny, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 stycznia 2024 r. skarżący został wezwany do jego uzupełnienia poprzez podanie swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 2 lutego 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 15 akt sadowych). Postanowieniem z 5 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na opisane na wstępie postanowienie, z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego skargi. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu 11 marca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 35 akt sądowych). Pismem z 16 marca 2024 r. skarżący zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wezwanie do uzupełnienia numeru PESEL otrzymał, ale był wtedy w polu zostawił je w ciągniku i zapomniał wziąć, a wiatr je zabrał. Skarżący był pewny, że podał w skardze swój numer PESEL. O nieuzupełnieniu przedmiotowego braku dowiedział się po przeczytaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Jednocześnie skarżący wskazał, ze jest rolnikiem, który sam prowadzi gospodarstwo. Sąd wskazał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Chociaż wniosek został złożony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie nadzwyczajnych okoliczności, uzasadniających przyjęcie, że uchybienie przez niego terminowi było niezawinione. W ocenie Sądu, działanie skarżącego nie było na tyle staranne, na ile jest wymagane przy prowadzeniu własnych spraw. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone osobiście skarżącemu, co potwierdził sam skarżący. Z wyjaśnień skarżącego wprost wynika, że przesyłkę zawierającą wezwanie odłożył na bok bez zapoznania się z jej treścią. Przesyłka ta następnie została zagubiona. Powyższe działanie, w ocenie Sądu, obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym WSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił by dochował wszelkiej staranności dla terminowego uzupełnienia braku formalnego skargi, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do dokonania tej czynności (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19, CBOiS). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie kwestionując sytuacji życiowej skarżącego, związanej z samodzielnym prowadzaniem gospodarstwa rolnego, w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z wyjaśnień skarżącego wprost bowiem wynika, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków odłożył do ciągnika, gdy był na polu, bez zapoznania się z jej treścią. Przesyłka ta następnie została zagubiona. Powyższe działanie, w ocenie Sądu, obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że skarżący dochowując należytej staranności powinien widząc, że nadawcą pisma - którego odbiór pokwitował osobiście - jest Sąd i mogąc się zapoznać w danej chwili z jego treścią winien je odłożyć w bezpieczne miejsce tak aby po skończonej pracy miał możliwość przeczytania treści pisma. Tym samym, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.