I GZ 219/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 885/24 w zakresie odrzucenia skargi F. w. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr SKO.4117.117.2024 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji lub WSA) postanowieniem z 24 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 885/24 odrzucił skargę F. w C. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 13 sierpnia 2024 r., nr SKO.4117.117.2024 w przedmiocie nakazu zwrotu niewykorzystanej dotacji. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach z 13 listopada 2025 r. wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 18 grudnia 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone 4 grudnia 2025 r. W związku upływem terminu na uiszczenie wpisu od skargi oraz brakiem jego opłacenia do dnia 11 grudnia 2025 r., WSA postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na jej rzecz. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 230 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżąca nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, co skutkowało wcześniejszą odmową przyznania prawa pomocy i w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi. Ponadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędną ocenę przedłożonego materiału dowodowego w szczególności przedłożonych w sprawie dokumentów w tym wniesionego sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca celowo pozbawiła się źródeł finansowania, podczas gdy z prawidłowej analizy dowodów wynika, iż likwidacja rachunków bankowych oraz zaprzestanie działalności statutowej były skutkiem obiektywnej, trudnej sytuacji ekonomicznej, ponadto organ pominął istotne okoliczności dotyczące rzeczywistej kondycji finansowej, dokonując dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego wniosku o działaniu zmierzającym do uniknięcia kosztów sądowych i w konsekwencji do wadliwego rozstrzygnięcia skutkującego odrzuceniem skargi. Zarzucono również naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej prawa do sądu, polegające na faktycznym zamknięciu drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy wskutek ustanowienia bariery finansowej niemożliwej do pokonania przy jej rzeczywistej sytuacji majątkowej, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy merytorycznego rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA z 13 listopada 2025 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 18 grudnia 2024 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, pod rygorem jej odrzucenia. Wspomniany rygor wynika z art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżąca nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i miała ona obowiązek ten wpis uiścić. W zakreślonym terminie, tj. do 11 grudnia 2025 r. skarżąca wpisu nie opłaciła. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Natomiast argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na braku możliwości uiszczenia wpisu przez skarżącą, nie kwestionując jednak faktu nieopłacenia skargi. W związku zaś z odmową przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ewentualny brak zdolności finansowych skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Tym samym nie doszło do pozbawienia strony prawa do sądu, bowiem w sytuacji nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na stronie skarżącej spoczywają obowiązki ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.