I GZ 213/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1398/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2025 r., znak [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1398/25 rozpoznał wniosek E. sp. z o.o. w K. i odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2025 r., znak [...]. Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób kompletny, a więc pozwalający na jej miarodajną ocenę. Wyjaśnił, że strona skarżąca na poparcie twierdzeń co do udzielania ochrony tymczasowej, przedłożyła sprawozdania finansowe za 2024 r. oraz bilans na dzień 30.06.2025 r., podkreślając przy tym poniesioną w 2024 r. stratę w wysokości 466 907,14 zł. W ocenie Sądu I instancji bilanse (sprawozdania finansowe) nie obrazują w pełni miarodajnie kondycji finansowej przedsiębiorcy i nie pozwalają na ustalenie rzeczywistych rozmiarów jego działalności, tudzież struktury przepływów finansowych mogących mieć znaczenie dla ocen dotyczących wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej prowadzącym do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej, tj. np. stanu rachunku bankowych, aktualnie posiadanych nieruchomościach, ruchomościach. Dokumentów obrazujących takie dane, strona skarżąca Sądowi nie zaoferowała, przez co nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Następnie skarżący wniósł zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał, że przez wyrządzenie znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16, tamże). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób pełny i rzetelny. Analiza dokumentów nie potwierdza, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło doprowadzić do tak dalece idących skutków, na które skarżąca wskazała we wniosku. W tym miejscu wypada podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie jak kwota zadłużenia czy kwota dofinansowania przypadająca do zwrotu nie mogą być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powinien bowiem w taki sposób przedstawić swoją całościową sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych), aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny. Należność objęta wnioskowaną decyzją jest znaczna, lecz brak jest dostatecznych podstaw aby uznać, że wyrządzi skarżącej spółce znaczną szkodę lub doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo wykazanej przez skarżąca spółkę straty, czy obaw dotyczących utraty płynności finansowej i stanu niewypłacalności skutkującego koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, to jednak nie podważa to możliwości płatniczych skarżącej. Co prawda faktem jest, że spółka osiągnęła stratę z działalności gospodarczej na dzień 31.12.2024 r. na poziomie 466 907,14 zł, zaś na dzień 30.06.2025 r. 41 105,55 zł, to podnieść należy, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wymogów stawianych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wypełniają również twierdzenia skarżącego wskazujące na treść zaskarżonej decyzji, która określa kwotę dofinansowania przypadającej do zwrotu. Jeżeli bowiem skarżący twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zwrotu kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają jego możliwości płatnicze i doprowadzą, np. do utraty płynności finansowej. Okoliczności tych nie wypełnia przedstawione informacje finansowe, w tym bilans. Słusznie Sąd I instancji podkreślił, że dane te są niewystarczające, bowiem pokazują tylko część sytuacji finansowej spółki. Aby ocenić, czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji o zwrocie dofinansowania może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie kwoty ewentualnej egzekucji do sytuacji majątkowej strony. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kwoty i majątku, jakim dysponuje strona) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty wyrządzi mu szkodę, którą można by ocenić jako znaczną. Bez przedłożenia przez stronę stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego aktualnie dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących obecnie do strony. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Brak wiedzy sądu w tym zakresie nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć sama argumentacja podniesiona powtórnie w zażaleniu nadal nie poparta jakimikolwiek dokumentami źródłowymi. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.