I GZ 209/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r., nr V SA/Wa 279/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 grudnia 2021 r., nr 88/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 279/22po rozpoznaniu wniosku M. G. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 marca 2023 r. V SA/Wa 279/22 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 grudnia 2021 r. nr 88/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych postanowił: odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w dniu 17 marca 2023 r. został ogłoszony wyrok WSA w Warszawie oddalający skargę. Zatem termin do skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 24 marca 2023 r. (piątek). Natomiast skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w dniu 27 marca 2023 r., a więc bezspornie – już po upływie terminu o którym mowa w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. W sprawie skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy złożony przez skarżącą wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie i oddalił wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona podniosła, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była okoliczność w postaci wadliwego liczenia terminu. Jak wskazała, "w błąd wprowadziły mnie soboty i niedziele, które źle zinterpretowałam licząc dni". Odnosząc się do powyższego Sąd I instancji wskazał jak oblicza się terminy według przepisów prawa cywilnego. Wskazał, że tylko w sytuacji gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Dzień 24 marca 2022 r. nie był dniem wolnym od pracy. Zdaniem Sądu, przyjęcie innego sposobu obliczania terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, aniżeli wynika to z przepisów prawa zasadniczo nie usprawiedliwienia przyjęcia braku winy w uchybieniu terminowi. Podkreślił, iż skarżąca nie podniosła żadnych argumentów które wskazywałyby na to, że jej błędne przekonanie mogłoby wyczerpywać przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi. Należy mieć także na uwadze, że o terminie rozprawy skarżąca została zawiadomiona prawidłowo (zob. potwierdzenie odbioru k. 70). Została również pouczona, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy oraz iż w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (zob. zawiadomienie o rozprawie wraz z pouczeniem k. 43-44). Zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie wniosła M. G. wnosząc o jego uchylenie. Wskazała, iż w poprzednim wniosku nie uwzględniła tego iż nie mogła się po parunastu próbach dodzwonić w piątek 25 marca 2023 r. do Sądu. "Skarżącej udało się to dopiero w poniedziałek, licząc dni wolne od pracy (sobota, niedziela) nie wpłyną na bieg sprawy". Skarżąca wskazała, że z powodu tego, że nie mogła uzyskać informacji telefonicznej w Sądzie nie może być za to ukarana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawowe przesłanki przywrócenia terminu określają przepisy art. 86 i 87 p.p.s.a. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Przesłankami tymi są: brak winy strony w uchybieniu terminu, spowodowanie ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego, a także złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i jednoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności uchybionej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd rozpatrujący tego rodzaju sprawy korzysta zatem z wiedzy prawniczej, ale i doświadczenia życiowego pozwalającego ocenić na gruncie konkretnego stanu sprawy przesłanki przemawiające za przywróceniem terminu lub jego odmową. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest - co do zasady - możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. We wniosku skarżąca wskazała, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była okoliczność w postaci wadliwego liczenia terminu. Jak wskazała, "w błąd wprowadziły mnie soboty i niedziele, które źle zinterpretowałam licząc dni". Nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym wniesieniu skargi. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Tego rodzaju okolicznościami nie jest błędne obliczenie terminu. Stosownie do treści art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2, zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis art. 111 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, że "Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia.". Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło - § 2 art. 111 kodeksu cywilnego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku oddalającego skargę nastąpiło w dniu 17 marca 2023 r., a zatem siedmiodniowy termin o którym mowa w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg w dniu następnym tj. 18 marca 2023 r. i zakończył z dniem 24 marca 2023 r. (piątek). Zatem dniem pierwszym był dzień następny po ogłoszeniu orzeczenia tj. 18 marca 2023 r. Termin upływał z końcem siódmego dnia, czyli 24 marca 2023 r. Był to dzień roboczy (piątek), a tylko w sytuacji gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Wskazać należy, iż skarżąca pouczona była w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy oraz iż w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku - art. 141 § 2 p.p.s.a. (zob. zawiadomienie o rozprawie wraz z pouczeniem k. 43-44). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie siedmiodniowego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskuteczymi. W pouczeniu nie było mowy o tym, żeby termin ten miał być w jakikolwiek sposób przedłużony z uwagi na dni ustawowo wolne od pracy. Proste, matematyczne zestawienie, winno doprowadzić skarżącą do wniosku, że skoro ogłoszenie wyroku odbyło się w dniu 17 marca 2023 r., to termin do złożenia wniosku upływał z dniem 24 marca 2023 r., to jest 7 dni później. Niezrozumiałe jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym "przedłużyła" ona sobie termin nie wliczając do jego biegu soboty i niedzieli jako dni wolnych od pracy. Jeżeli taka sytuacja miałaby zaistnieć w sprawie, to informacja o tym zawarta byłaby w pouczeniu. Przyjęcie innego sposobu obliczania terminu do zgłoszenia wniosku sporządzenia uzasadnienia, aniżeli wynika z przepisów prawa zasadniczo nie usprawiedliwia przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca dopuściła się zaniedbania, którego nie można zakwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Odnosząc się do argumentacji zażalenia należy zauważyć, że twierdzenia skarżącej o braku możliwości skontaktowania się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Możliwość ustalenia numerów telefonu, a także adresu e-mail lub faksu wskazuje, że strona miała wiele sposobów skontaktowania się z Sądem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.