I GZ 206/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 308/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 308/23 na podstawie art. 61 § 3, § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259; dalej: p.p.s.a.), odmówił A wstrzymania wykonania decyzji Starosty Kartuskiego z 28 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji Starosty. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej skarżącej, mających odzwierciedlenie w dokumentach źródłowych. Tymczasem skarżąca ograniczyła się do ogólnego twierdzenia o sparaliżowaniu funkcjonowania wskazanej w treści skargi placówki na skutek wstrzymania przekazywania dotacji, jednocześnie nie przedstawiając jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową, która potwierdziłaby twierdzenia strony o skutkach wstrzymania wypłaty dotacji. W rozpoznawanej sprawie wniosek nie został więc należycie uprawdopodobniony, bądź poprzez przedstawienie w opisie stanu faktycznego sytuacji finansowej skarżącej i wpływu na tę sytuację wstrzymania wypłaty dotacji, jak również poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających zasadność złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie ustalenia, iż w tym konkretnym przypadku wykonanie decyzji objętej wnioskiem pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Kartuskiego z 28 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl, którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku jak również w zażaleniu nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W szczególności wskazać należy, że samo stwierdzenie, że w przypadku wstrzymania przekazywania dotacji funkcjonowanie placówki zostanie sparaliżowane, natomiast mając na uwadze możliwość żądania zwrotu kwot otrzymanych dotacji nie została spełniona przesłanka w postaci ochrony interesu społecznego, który wyraża się w konieczności właściwego gospodarowania pieniężnymi środkami publicznymi, nie jest wystarczające do uznania, iż zostały uprawdopodobnione przesłanki, o których mowa w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Wskazać należy, że brak należytego uzasadnienia w wniosku uniemożliwia Sądowi dokonanie ustalenia, że w tym konkretnym przypadku wykonanie decyzji objętej wnioskiem pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu środków dofinansowania pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.