I GZ 193/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 535/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi I. M. na akt Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 listopada 2023 r. nr OPL/2023/160203 w przedmiocie umorzenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 stycznia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 535/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi I. M. na akt Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia w całości opłaty za brak spełnienia obowiązku ubezpieczenia OC. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że tego rodzaju akt - odmawiający uwzględnienia żądania strony – nie posiada jednak przymiotu wykonalności. Nie kwalifikują się bowiem do wykonania akty odmowne, ponieważ nie ustalają one jakichkolwiek obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do WSA celem rozpoznania wniosku, jako że zażalenie jest uzasadnione. Ewentualnie wniosła o jego uchylenie i wstrzymanie wykonalności opłaty karnej nałożonej na skarżącą. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nie wstrzymanie wymagalności opłaty karnej nałożonej na skarżącą w sytuacji, kiedy było to w pełni uzasadnione. 2. błędu w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy polegający na pominięciu faktu wymagalności opłaty karnej nałożonej na skarżącą, co do którego zachodzi identyczność podmiotowa i przedmiotowa tego stosunku, zakreślając granice tej samej sprawy oraz faktu, iż istotą wniosku skarżącej było wstrzymanie wszystkich aktów i decyzji zapadłych w granicach sprawy, a które nakładają na skarżącą obowiązek w postaci zapłaty kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zawarty w powyższym przepisie zwrot "w granicach tej samej sprawy" dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, co oznacza, że o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OZ 292/20 i przywołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie taka tożsamość przedmiotowa nie zachodzi, ponieważ przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący uczynił akt Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 listopada 2023 r. w zakresie odmowy umorzenia w całości opłaty za brak spełnienia obowiązku ubezpieczenia OC. Akt ten stanowi również przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie i polega kontroli sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zaś w złożonym zażaleniu skarżąca wskazuje na możliwość wstrzymania wymagalności opłaty karnej. Odnosi się do ewentualnego późniejszego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które jak należy wskazać jest postępowaniem odrębnym. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że objęty żądaniem wstrzymania akt odmawiający umorzenia opłaty za brak spełnienia obowiązku ubezpieczenia OC przez skarżącą nie posiada przymiotu wykonalności, ponieważ nie przyznaje on stronie skarżącej żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez ten akt niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Taki akt nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej . Zaskarżony akt odmawia przyznania stronie skarżącej określonego uprawnienia. Wstrzymanie wykonania może więc odnosić się wyłącznie do takich aktów, które nakładają na adresata obowiązek określonego zachowania bądź powstrzymania się od podejmowania określonych działań. Tylko wówczas możliwe jest efektywne skorzystanie z omawianej instytucji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.