I GZ 192/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1609/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 marca 2024 r., nr BON.III.4220.206.4.2023.MW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1609/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji) na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek M. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 marca 2024 r. nr BON.III.4220.206.4.2023.MW w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej z tytułu nienależnie pobranych środków. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika do wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku załączyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Sąd I instancji wskazał, że w sprawach, w których stronę reprezentuje pełnomocnik wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. W ocenie Sądu przedstawione przez adwokata spółki okoliczności nie pozwoliły na przyjęcie, że uprawdopodobnił on brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek dochowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy i winien mieć to szczególnie na uwadze korzystając z pomocy innych osób oraz narzędzi i systemów informatycznych. Niedochowanie terminu było skutkiem zaniedbań pełnomocnika skarżącej, którego obowiązkiem jest sprawowanie pieczy nad sprawą, pilnowanie obsługi korespondencji i nadzorowanie pracy osoby do tego wyznaczonej, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Pełnomocnikowi strony należy przypisać co najmniej niedbalstwo w prowadzeniu sprawy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik podniósł, iż był obecny podczas ogłoszenia wyroku i zaraz po rozprawie dokonał wpisu terminu na wniesienie o uzasadnienie wyroku w kalendarzu prowadzonym w osobistym komputerze wykorzystywanym do pracy, jednak z powodu awarii komputera i okoliczności, dla których wyjaśnienia nie dysponuje on odpowiednią wiedzą techniczną z zakresu informatyki, uległ awarii także kalendarz zadań, w którym widniały wydarzenia. W wyniku tej awarii wydarzenia te uległy całkowitemu wymazaniu, przez co pełnomocnik nabrał błędnego przeświadczenia, że jest związany terminem biegnącym od 10 kwietnia 2025 r. - a nie od 8 kwietnia 2025 r., kiedy to został ogłoszony wyrok. Pełnomocnik podniósł, że przedstawione okoliczności nie stanowią o winie skarżącej, którą można przypisać pełnomocnikowi, wobec czego przywrócenie terminu jest uzasadnione. Zdaniem Sądu I instancji skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Strona oraz jej pełnomocnik byli świadomi toczących się postępowań administracyjnych. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał, że Sąd błędnie ocenił element uprawdopodobnienia okoliczności powodujących uchybienie. Nie sposób przyrównać awarii komputera do okoliczności noszących zmieniona siły wyższej nie mniej za awarię również nie sposób przypisać pełnomocnikowi winy. Przyczyna uchybienia została uprawdopodobniona wskazaniem na awarię komputera i prowadzonego w nim kalendarza co spowodowało niezawinione uchybienie terminowi o dwa dni. Uchybienie terminowi powoduje dla strony ujemne skutki procesowe w postaci utraty możliwości korzystania ze środków odwoławczych od niekorzystnego dla niej wyroku. Wniosek o przywrócenie został wniesiony w terminie dwóch dni od upływu ustawowego terminu a zatem zachowano termin 7 dniowy od dnia ustania okoliczności wpływającej na uchybienie oraz wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano właściwej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skarga została oddalona, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W tym miejscu zaznaczyć należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach gdy strona, z przyczyn niezależnych od niej, którym w żaden sposób nie mogła zaradzić, nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie. W przypadku zaś, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to brak jego winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Ponadto, co należy w podkreślić, w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria (zob. wyroki NSA: z 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98; z 6 lipca 2022 r., sygn. akt I FSK 1259/19; CBOSA). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży niewątpliwie obowiązek dochowania należytej staranności wymaganej od profesjonalisty i taki też miernik należy przyjąć jako wzorzec oceny zawinienia w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do powyższych przesłanek, należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony przez skarżącego w dniu 17 kwietnia 2025 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że zawarte we wniosku o przywrócenie terminu argumenty nie uprawdopodabniają braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego braku zawinienia w uchybieniu terminu. Awaria komputera nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu. Od profesjonalnego pełnomocnika procesowego wymaga się podwyższonego stopnia staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Awaria komputera nie jest sytuacją niespotykaną, a prowadzenie kalendarza, w którym znajdują się odpowiednie terminy może zostać odpowiednio zabezpieczone np. poprzez prowadzenie kalendarza papierowego lub w służbowym telefonie komórkowym. Co więcej, przedstawione okoliczności sprawy wskazują że pełnomocnik strony nie wykazał zainteresowania w celu ustalenia prawidłowego początku biegu terminu po zaistnieniu usterki komputera; przykładowo, nie zwrócił się do Sądu o potwierdzenie daty posiedzenia, na którym został wydany wyrok. Dodatkowo pełnomocnik stawił się na ogłoszeniu orzeczenia oraz złożył w tym dniu wniosek o przyznanie wynagrodzenia z urzędu. Wnioskując z tego, w ocenie Sądu pełnomocnik miał pełną świadomość daty posiedzenia i wydania wyroku i miał też możliwość złożyć w tym dniu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby profesjonalny pełnomocnik dochował należytej staranności, a w związku z tym należało przypisać mu winę w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.