I GZ 185/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji "[...]" w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 112/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" w S. na czynność Burmistrza Miasta Sandomierza w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu części dotacji celowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 112/24 odrzucił skargę Fundacji [...] w S. (dalej zwana: skarżącą) na czynność Burmistrza Miasta Sandomierza w przedmiocie zmniejszenia należnej dotacji za listopad 2023 r. Strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na czynność ustalenia wysokości dotacji za listopad 2023 r. w dniu 2 lutego 2024 r. W skardze skarżąca wyjaśniła, że jest organem prowadzącym N. P. J. [...] w S. W związku z realizacją zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, skarżąca w roku 2023 otrzymywała od Gminy Miasta Sandomierz dotację oświatową. W październiku 2023 r. gmina dokonała aktualizacji kwoty dotacji, albowiem zaplanowane wydatki zmniejszyły się w stosunku do planu z kwietnia. W wyniku aktualizacji październikowej gmina ustaliła, że kwota należnej dotacji wynosić winna 1.023,24 zł na jedno pełnosprawne dziecko miesięcznie. Mając na uwadze fakt, że liczba dzieci zgłoszonych do dotacji w październiku (pełnosprawnych) wynosiła 33, kwota bez rozliczenia nadpłaty wynosiłaby 33.766,92 zł. Skarżącej wypłacono kwotę 23.016,16 zł. dotacji łącznie (w tym na dzieci niepełnosprawne), uwzględniając rozliczenie nadpłaty z miesięcy poprzednich. Z uwagi na fakt, że aktualizowana w październiku kwota dotacji była niższa od kwot dotychczas wypłaconych w ciągu 10 miesięcy (w okresie styczeń - październik 2023), po stronie organu prowadzącego powstała nadpłata. O ile skarżąca nie kwestionowała uprawnienia do jej rozliczenia przy wypłacie dotacji za listopad i grudzień 2023 r., to wystąpiła do gminy z pytaniem o prawidłowość dokonanych obliczeń, to jest czy część dotacji za listopad została wyliczona prawidłowo. Pismem z 4 stycznia 2024 r. organ poinformował skarżącą, że jej wątpliwości są bezzasadne. Skarżąca wskazała, że o okolicznościach ustalenia kwoty należnej jej za listopad 2023 r. części dotacji i sposobie jej ustalenia dowiedziała się ostatecznie z pisma organu z 4 stycznia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia, ewentualnie o jej oddalenie. Wyjaśnił, że skarżąca 27 listopada 2023 r. otrzymała przelewem na konto bankowe dotację za listopad 2023 r., której wysokość została zredukowana ze względu na październikową aktualizację. Ponadto organ w dniu 4 grudnia 2023 r. w odpowiedzi na wiadomość e-mail skarżącej przekazał wyjaśnienia odnośnie wskazanej podstawy prawnej jak i okoliczności faktycznych, które wpłynęły na zmniejszenie kwoty dotacji po jej październikowej aktualizacji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą byłoby jednoznaczne ze stwierdzeniem, że ustalenie kwoty dotacji jest czynnością wtórną w stosunku do jej przekazania. Skoro bowiem czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest ustalenie wysokości dotacji, to w zakres działalności organu z tym związanej wchodzi ustalenie wysokości dotacji oraz jej przekazanie na rachunek bankowy beneficjenta, co w niniejszej sprawie nastąpiło 27 listopada 2023 r. (v. powołane wyżej postanowienie NSA sygn. akt I GZ 120/19). Data ta, wskazana w odpowiedzi na skargę, jest bezsporna. Zatem termin do wniesienia skargi upływał 30 dnia od daty przekazania środków na rachunek bankowy strony skarżącej, czyli w dniu 27 grudnia 2023 r. W konsekwencji skargę wniesioną w dniu 2 lutego 2024 r. Sąd I instancji uznał za spóźnioną. Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej w sytuacji, gdy obowiązujące w 2023 r. przepisy prawa dotyczące drogi sądowoadministracyjnej w sprawach czynności ustalenia wysokości dotacji oświatowej były jednoznaczne. Należy przy tym zauważyć, że w skardze strona przyznała, że o okolicznościach i sposobie ustalenia kwoty dotacji za listopad 2023 r. dowiedziała się "ostatecznie" z pisma organu z 4 stycznia 2024 r. Pozwala to poczynić wniosek, że już z wcześniejszych informacji organu – wiadomości e-mail z 4 i z 11 grudnia 2023 r. podejmowała wiedzę w tym zakresie. Innymi słowy, strona już miesiąc przed otrzymaniem pisma z 4 stycznia 2024 r. miała wiedzę na temat okoliczności i sposobu ustalenia kwoty dotacji należnej jej za listopad 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Fundacji [...] w S. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Sąd I instancji stanął na stanowisku, że początek biegu terminu do wniesienia skargi nastąpił w dacie wpływu kolejnej transzy dotacji (po aktualizacji październikowej) na rachunek skarżącej tj. 27 listopada 2023 r. Jednak by powziąć wiedzę o prawidłowości wyliczeń organu, skarżąca musiała otrzymać informację o algorytmie zastosowanych obliczeń. Tylko wówczas mogła zweryfikować, czy średnia arytmetyczna części dotacji wypłacanych po miesiącu aktualizacji nie jest niższa niż 75% średniej arytmetycznej części dotacji wypłacanych do miesiąca aktualizacji włącznie. Sama kwota wpłaty transzy dotacji na rachunek, nic skarżącej "nie mówiła". Przedmiotem skargi jest bowiem nie określona kwota, jaka wpłynęła na rachunek bankowy, ale wynik działania matematycznego podjętego przez organ (aktualizacja i przeliczenie dotacji rocznej). Wynik takiego działania w postaci kwoty pieniężnej, jaka wpłynęła na konto, nie pozwala w żaden sposób zweryfikować prawidłowości działań matematycznych - podobnie, jak sam wynik działania nie jest miarodajny dla oceny wykonanych obliczeń na zajęciach z matematyki. O przebiegu procesu myślowego i dokonanych obliczeniach skarżąca dowiedziała się pismem z 4 stycznia 2024 r. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. W ocenie organu zażalenie jest bezzasadne, gdyż Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wydał postanowienie o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych sprawy z zakresu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w cytowanej regulacji należą do kognicji sądów administracyjnych. Przepis art. 47 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1400 ze zm.) stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 1414/20). W rozpoznawaj sprawie niesporne jest, że zaskarżona do WSA czynność Burmistrza Miasta Sandomierza w przedmiocie zmniejszenia należnej dotacji za listopad 2023 r. podlega kognicji sądów administracyjnych. Kwestią sporną jest natomiast początkowa data liczenia terminu do jej zaskarżenia, to znaczy kiedy i w jakiej formie skarżący dowiedzieli się lub mogli się dowiedzieć o czynności ustalenia dotacji. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Należy podkreślił, że w niniejszej wyłącznie czynność polegająca na ustaleniu (naliczeniu) wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny, stanowi element konkretyzacji normy prawnej wyrażonej w art. 47 u.f.z.o. Czynność ustalenia i przekazania dotacji musi się uzewnętrznić. Z akt sprawy wynika, że w październiku 2023 r. organ dokonał aktualizacji kwoty dotacji. W wyniku aktualizacji październikowej Gmina ustaliła, że kwota należnej dotacji wynosić winna 1.023,24 zł na jedno pełnosprawne dziecko miesięcznie. Ogłoszenie o dokonanej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonane w październiku 2023 r. przez Gminę Sandomierz zostało zgodnie z regułami wynikającymi z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1400 ze zm.) opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego w dniu 23 października 2023 r., w tym dniu zostało również wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w S. Następnie w dniu 27 listopada 2023 r. skarżąca otrzymała przelewem na rachunek bankowy skarżącej dotację za miesiąc listopad, której wysokość została zredukowana ze względu na październikową aktualizację. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że data przekazania środków na rachunek bankowy beneficjenta rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi na czynność ustalenia kwoty dotacji w tej sprawie. W dniu 27 listopada 2023 r. strona dowiedziała się bowiem (czy raczej – mogła się dowiedzieć, dokonując prostego obliczenia) o wysokości kwoty dotacji przypadającej na jednego ucznia. Tymczasem skarga została wniesiona dopiero 2 lutego 2024 r. Zdaniem skarżącej, termin do zaskarżenia czynności polegającej na ustaleniu kwoty dotacji rozpoczął bieg w dniu 4 stycznia 2024 r. W piśmie z 4 stycznia 2024 r. stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z 21 grudnia 2023 r. organ przekazał wyjaśnienia dotyczące przekazania dotacji oświatowej w obniżonej kwocie. W ocenie NSA, ze stanowiskiem strony skarżącej nie sposób się zgodzić. Mianowicie, skarżąca niesłusznie wskazuje, że ustalenie kwoty dotacji jest czynnością wtórną w stosunku do jej przekazania. W tej sprawie Ogłoszenie o dokonanej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonane zostało w dniu 23 październiku 2023 r. Następnie w dniu 27 listopada 2023 r. skarżąca otrzymała przelewem na rachunek bankowy skarżącej dotację za miesiąc listopad, której wysokość została zredukowana ze względu na październikową aktualizację. Zatem, jeżeli skarżąca nie zgadzała się z wysokością wypłaconej kwoty, czy też ze sposobem jej ustalenia, powinna złożyć skargę do sądu administracyjnego – stosownie do cyt. art. 53 § 2 p.p.s.a. – w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedziała się o podjęciu czynności, a więc 27 listopada 2023 r. Błędnie zatem strona skarżąca wskazuje jako początek biegu terminu dzień 4 stycznia 2024 r. , w którym organ przekazał wyjaśnienia dotyczące przekazania dotacji oświatowej w obniżonej kwocie. Podkreślić należy, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wiąże rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi z uzyskaniem wiedzy o podjęciu kwestionowanej czynności, a nie z uzyskaniem wiedzy, że czynność ta mogła zostać podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Ponadto należy również zauważyć, że jak wskazał organ w odpowiedzi na zażalenie o okolicznościach i sposobie ustalenia kwoty dotacji za listopad 2023 r. skarżąca dowiedziała się już z wiadomości e-mail wysłanej przez organ z 4 i 11 grudnia 2023 r. Pozwala to poczynić wniosek, że już z wcześniejszych informacji organu skarżąca podejmowała wiedzę na temat okoliczności i sposobu ustalenia kwoty dotacji należnej jej za listopad 2023 r. W świetle powyższych rozważań, zdaniem NSA, nie ulega wątpliwości, że skarga została złożona po terminie wynikającym z art. 53 § 2 p.p.s.a. i podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.