I GZ 155/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. od postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 73/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia (...) grudnia 2021 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację przedsięwzięcia gospodarczego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 73/22 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi S. K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego z (...) grudnia 2021 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację przedsięwzięcia gospodarczego. S. K. 28 stycznia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powołane wyżej rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że jest po przebytej operacji nerki i stan jego zdrowia pogarszają kolki nerkowe i tworzenie się złogów w nerkach, co znacznie utrudnia mu normalne funkcjonowanie. Na potwierdzenie zasadności wniosku skarżący załączył dokumentację medyczną oraz zwolnienie lekarskie za okres, w którym upłynął termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że termin na wniesienie skargi w tej sprawie upływał 26 stycznia 2022 r. Skarga została złożona 28 stycznia 2022 r., tym samym termin do jej wniesienia został uchybiony. W ocenie Sądu wymogi z art. 87 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a.), zostały spełnione. Skarżący nie uprawdopodobnił jednak, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie danej czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Tylko nagła choroba może stanowić przesłankę do przywrócenia terminu jeśli zostaną przy tym spełnione określone warunki. Choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Sąd I instancji wskazał, że z załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, że niezdolność do pracy skarżącego trwała od 25 do 27 stycznia 2022 r., a lekarz je wystawiający w rubryce dotyczącej wskazań lekarskich wpisał "2", co oznacza "chory może chodzić". Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżący poza ogólnikowym powołaniem się na swoją chorobę nie wskazał żadnych innych okoliczności, które miałyby świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący nie wskazał, że w okresie od 25 do 27 stycznia 2022 r. znajdował się w stanie i okolicznościach, które uniemożliwiały mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczały możliwość posłużenia się inną osobą. Dołączona do wniosku dokumentacja medyczna pochodzi z okresu znacznie wcześniejszego, tj. marzec, wrzesień, październik 2021 r. i potwierdza przewlekłość choroby skarżącego, a nie jej nagłość. Wobec braku podania przez skarżącego innych informacji, które wskazywałyby na niespodziewane lub nagłe pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego, uniemożliwiające prowadzenie spraw i dokonywanie czynności, Sąd I instancji uznał, że skarżący w sposób dostateczny nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dopuszczenie dowodu z załączonej dokumentacji medycznej - na okoliczność braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że termin do wniesienia skargi upłynął 26 stycznia 2022 r. Natomiast w dniu poprzedzającym tj. 25 stycznia 2022 r. doznał nagłego ataku kolki nerkowej spowodowanego kamicą nerkową. Na potwierdzenie tego skarżący załączył następujące dokumenty: konsultacja lekarska, zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, skierowanie w trybie pilnym do konsultacji z lekarzem urologiem, skierowanie na badanie diagnostyczne - usg jamy brzusznej i układu moczowego. Ponadto wskazał, że typowym objawem kamicy nerkowej jest kolka nerkowa, czyli nagły, niezwykle silny ból. Przyczyną kolki nerkowej jest przemieszczenie się kamienia z nerki do moczowodu, co powoduje jego podrażnienie i częściowe lub całkowite zatkanie. Ból towarzyszący kolce nerkowej jest ostry, niekiedy kurczowy, umiejscowiony w okolicy nerki lub w dole brzucha. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić, a nie udowodnić, okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy należy przy tym rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym powinien być on oceniany przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Mając jednakże na uwadze treść zażalenia, jego uzasadnienie, oraz załączone do niego dokumenty Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że strona co najmniej uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a więc zaistniały przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Pełnomocnik skarżącego w motywach zażalenia niejako rozwinął i uzupełnił podnoszoną we wniosku argumentację jak również za pomocą przedłożonej historii choroby wykazał, że istotnie ataku kolki nerkowej i jego następstwa faktycznie i fizycznie czyniły niemożliwym sporządzenie pisma procesowego - skargi. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można jednoznacznie założyć, że choroba skarżącego nie była niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodą. Argumenty podnoszone zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu, dotyczące choroby skarżącego oraz ostrego ataku kolki nerkowej w dniach poprzedzających termin do wniesienia skargi co potwierdzają złożone przez skarżącego zaświadczenia lekarskie, stanowią przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Ponadto należy zauważyć, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem zaistnienia tych okoliczności. Mając zatem na uwadze chorobę skarżącego oraz jej czasookres należało uznać, że uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto dodać należy, że strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 u.p.p.s.a., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie niezasadnie odmówił w tej sprawie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 § 1 w związku z 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.