I GZ 150/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. A. E. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 363/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. A. E. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., VIII SA/Wa 363/24 odrzucił skargę G. A. E. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 17 maja 2024 r. G. A. E. Sp. z o. o. w B. (dalej: "skarżąca", "Spółka") została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rezultacie jego rozpoznania referendarz sądowy postanowieniem z 20 czerwca 2024 r., VIII SPP/Wa 92/24 odmówił przyznania Spółce prawa pomocy. W związku z wniesieniem przez Spółkę sprzeciwu, Sąd I instancji postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 20 czerwca 2024 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2024 r., wezwano Spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 maja 2024 r. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 21 sierpnia 2024 r. (ZPO k. 59 akt sądowych). W wyznaczonym terminie wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Sąd I instancji postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., VIII SA/Wa 363/24 odrzucił skargę Spółki. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego "uchylenie i o dalsze procedowanie w sprawie skargi". W zażaleniu podniesiono, że wydając postanowienie o odrzuceniu skargi WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia fundamentalnych praw, w tym prawa do sądu, zawartego w Konstytucji i Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z 2016 r. nr 202 s. 1), w szczególności art. 47 Karty motyw 3 tego przepisu, który ma charakter obligatoryjny. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do sądu nie może być iluzoryczne, podmioty nie mogące ponosić kosztów opłat sądowych ze względu na brak środków na ich poniesienie – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu krajowego nie mogą być narażane na skutki niezasadnego stosowania w stosunku do nich rozszerzającej wykładni norm prawnych, które w swej istocie powinny właśnie zapewniać im prawo do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżąca pismem z 28 maja 2024 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2024 r., VIII SPP/Wa 92/24, którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 20 czerwca 2024 r., odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie przyznania skarżącej prawa pomocy zasadne było wezwanie jej do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII WSA w Warszawie z 14 maja 2024 r. o wezwaniu spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej 21 sierpnia 2024 r. W zakreślonym terminie (który upływał 28 sierpnia 2024 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym spółce wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia spółki. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.